DERS ADI

SİNEMADA FELSEFE /Derslerin başlangıç ve bitiş tarihleri:       /           Ana Sayfa

KODU

FEL 2131 /Dersin Bölümü: Felsefe, Sınıfı: II. Türü: Seçimlik /2019-20 Yılı / Dönemi: 3. / Güz / Ulusal Kredi: 3  AKTS: 5.

ÖGRETIM ÜYESİ

Prof. Dr. Metin BAL

ADRES

Felsefe Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi,

Edebiyat Fakültesi, Öğretim Üyeleri Binası, Oda no: 328.  Tınaztepe Yerleşkesi,

PK: 35370, Buca - İzmir Türkiye, Tel: ++ 90 (232) 412 79 03  - , Fax: ++ 90 (232) 453 90 93

E-Posta: balmetin@gmail.com , Web: www.metinbal.net / Görüşme Gün ve Saatleri:

DERSİN AMACI

Sinema sanatının felsefi çözümlemesini çeşitli yönetmenlerin geliştirdikleri teknikler ve ürettikleri filmler yoluyla yapmak.

KAZANILAN BILGI

Sinema sanatı hakkındaki teorileri öğrenmek ve dünya sinemasına felsefi düşünceyle bakmak.

METODU

Film gösterileriyle desteklenen teorik anlatıma dayalı ders.

MATERYAL

Çeşitli yönetmenlerin filmleri ve sinema sanatının felsefi temellerine ilişkin filozofların kitapları.

ÖLÇME VE DEG.

Öğrencinin dersteki başarısı yazılı olarak yapılacak bir ara sınav ve bir final sınavı ile değerlendirilecektir.

DERS PLAN VE IÇERIGI

HAFTA

Numara Sırasıyla Konu ve Literatür                                                                                           

   
 

FELSEFEYE BAŞLAMAK İÇİN EN KISA ve EĞLENCELİ KILAVUZ (Keyifli okumalar).

   
 

 

 KİTABIMIZ,

I ve II. Cilt

Sinemada Felsefe

Metin Bal, Prof. Dr.

   

Giriş Dersi

"Tutkunun ve Düşünmenin Uyandırılması İçin Felsefeye Başlangıç Kılavuzu", Metin Bal.

   

 

Sinemanın doğuşu:

►Georges Duhamel (1884-1966): "Düşüncelerin yerini devingen görüntüler aldı."

Abel Gance (1889-1981): "Her şey sinema yoluyla dirilmeyi bekliyor."

Tarkovski, Andrey (2008) Mühürlenmiş Zaman, Die versiegelte Zeit, Çev. Füsun Ant, İstanbul: Agora Kitaplığı

Deleuze, Gilles (1991) Cinema 1, The Movement-Image, tr. by Hugh Tomlinson and Barbara Habberjam, Minneapolis: Uni. of Minnesota Press.

Pomerance, Murray & Palmer, R. Barton (2016) Thinking in the Dark, Cinema, Theory, Practice, New Jersey: Rutgers University Press.

Godard, Jean-Luc (2018) Godard Godard'ı Anlatıyor, Söyleşiler, çev. Aykut Derman, İstanbul: Metis Yayınları.

Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

Stam, Robert (2014) Sinema Teorisine Giriş, Selda Sağlam, Çiğdem Astekin, Ayrıntı Yayınları.

► Richard Allen, "Looking at Motion Pictures" ("Sinema Filmine Bakmak")

Walter Benjamin: "Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı", ss. 50-86. Bu metin için bkz. Benjamin, Walter (1992) Pasajlar, Çev. Ahmet Cemal, İstanbul: YKY.

►Andrew, Dudley (1984) Concepts in Film Theory, Oxford: Oxford University Press. Contents: The State of Film Theory / Perception / Representation / Signification / Narrative Structure / Adaptation / Valuation (of Genres and Auteurs) / Ident.

Stam, Robert (2014) Sinema Teorisine Giriş, çev. Selda Salman & Çiğdem Asatekin, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

McGowan, Todd & Kunkle, Sheila (ed., 2014) Lacan ve Çağdaş Sinema, çev. Yasemin Ertuğrul & Caner Turan, İstanbul: Say Yayınları.

Metz, Christian (2012) Sinemada Anlam Üstüne Denemeler, çev. Oğuz Adanır, İstanbul: Hayalperest Yayınevi.

Ryan, Michael & Kellner, Douglas (2016) Politik Kamera, çev. Elif Özsayar, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Andersen, Nathan (2019) Gölge Felsefesi, Platon'un Mağarası ve Sinema, çev. Nalan Kurunç, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Botz-Bornstein, Thorsten (2017) Filmler ve Rüyalar, Tarkovski, Bergman, Sokurov, Kubrick ve Wong Kar-Wai, çev. Cem Soydemir, İstanbul: Metis Yayınları.

Schwerfel, Heinz Peter (2013) Sinema ve Sanat, Bir Aşk Hikayesi, çev. Çağlar Tanyeri, İstanbul: Res Yayıncılık.

Gürbüz, Ö. Nilay Erbalaban (2019) Sinemada Tembellik Hakkı, Çalışma İdeolojisi ve Amerikan Sineması, Ankara: Ütopya Yayınevi.

   

1. Hafta

Kısa öyküler: "Raşomon", ss. 11-18., "Cehennem Tablosu", ss. 43-83. "Çalılıklar Arasında", ss. 146-158, "Mendil", 28-38.  Akutagava, Ryunosuke (2010) Raşomon ve Diğer Öyküler, çev. ve der. Oğuz Baykara, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.

"Alternatif Öznel Anlatı: Roshomon." ss. 264-65, Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

Poe, Edgar-Allan (2018) Morgue Sokağı Cinayeti, çev. Hasan Fehmi Nemli, İstanbul: İletişim Yayınları.

 

1-) Akira Kurosawa (23 Mart 1910 - 6 Eylül 1998), Raşomon (1950).

     Akira Kurosawa (1910 - 1998), Kızıl Sakal (Red Beard, 1965)

 

 

2. Hafta

 

 

 

► "Ütopyanın Siyaset Felsefesi Tarihinde Evrimi", Ethos: Felsefe ve toplumsal bilimlerde diyaloglar/Dialogues in Philosophy and Social Sciences,  Sayı: 3 (1) Ocak 2010, ISSN 1309 - 1328.

 

2-) Truffaut, François (1932-1984) Fahrenheit 451 (1966). Bradbury, Ray (2018) Fahrenheit 451, sunuş Neil Gaiman, Sonsöz Harold Bloom, çev. Dost Körpe, İstanbul: İthaki.

 

Lang, Fritz (1890-1976) Metropolis (1927), Gilliam, Terry (1940- ) Brasil (1985)

   

3. Hafta

"Eğitime Felsefi Bir Yaklaşım: Platon’un Mağaralıları, Kopuş Filmi, Gatto ve Kitle İmha Silahı Olarak Eğitim ve Crusoe Ne Yaptı?" Metin Bal, 2018. (A Philosophical Approach To Education: Plato’s Cave Dwellers, The Film Detachment, Instruction as a Weapon of Mass Destruction and What is done by Crusoe?) Özne, 29. Kitap, Güz 2018, (Baskı tarihi: Aralık 2018), ss. 223-243. ISBN: 978-605-196-230-6. Çizgi Kitabevi Yayınları. Koyna. Sayı editörü: H. N. E.

 

3) Tony Kaye (1952 - ) Detachment (2011).

 

Carl Theodor Dreyer (1889 - 1968) Ordet (1955, The Word) the search of the holiness of the mundane.

François Truffaut (1932-1984) Les Quatre Cent Coups (1959, The 400 Blows, Okulu Kırmak)

Alejandro Amenábar (2004) Mar Adentro / İçimdeki Deniz

Kumai, Kei (1930-2007) Death of a Tea Master (1989).

Mike Nichols (1931-2014) Mezun (Aşk Mevsimi, 1967)

 

 

 

Yaşamı sürdürmeye değer olan nedir?

Julian Schnabel (1951- ) The Diving Bell and The Butterfly / Kelebek ve Dalgıç (2007).

 

 

4. Hafta

Reich, Wilhelm (2002) Faşizmin Kitle Ruhu Anlayışı, çev. Bertan Onaran, İstanbul: Payel Yayınları.

Canetti, Elias (2014) Kitle ve İktidar, çev. Gülşat Aygen, (Masse und Macht), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Adorno, Theodor W.  (2016) Kültür Endüstrisi Kültür Yönetimi, çev. Mustafa Tüzel, Nihat Ülner, Elçin Gen, İstanbul: İletişim Yay.

►"Platon'un Kriton Diyaloğunda Sokrates'in Otorite Sorgulaması", Metin Bal, 18 Kasım 2015, XIV. Dünya Felsefe Günü Etkinliği konuşması, DEÜ, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü.

► "Felsefe insanın içinde yaşadığı toplumsal düzeni anlamak ve dönüştürmekte yardımcı olabilir mi?", (Bkz. Felsefe Eğitimine Başlayanlar İçin Karşılama Konuşması, Düşünce Eğitimcisi Adayı İçin Bir Önhazırlık Denemesi ya da Felsefeye Giriş Hakkında Bir Kılavuz, Metin Bal.)

 

4-) Elem Klimov (1933-2003) Gel ve Gör / Idi i Smotri (1985) (Pablo Picasso'nun Guernica (1973) tablosu. "- Bunu siz mi yaptınız? sorusuna, Picasso'nun - Hayır, siz yaptınız?" cevabının anlamı)

 

Carl Theodor Dreyer (3 Şubat 1889 – 20 Mart 1968) Jeanne d’Arc’ın Tutkusu (La Passion  de Jeanne d’Arc) (1928) (Gardiyan: “Sizi idama hazırlamak için buradayız.”, Katolik azize Jeanne d’Arc: “Bu kadar çabuk mu, nasıl bir ölüm?”, Gardiyan: “Kazıkta.”)

Pier Paolo Pasolini (1922-1975) Salo ya da Sodom’un 120 Günü (1975), Pasolini: "Faşizm, doğduğum ülkenin irrasyonel bütünlüğüne ait diyalektleri hoşgörmüyordu." "Cehennem sizlere doğru hareket halinde."

Francis Ford Coppola (1939- ) Apocalypse Now (1979)

István Szabó (1938) Mephisto (1981)

Yönetmen: Spike Jonze (1969 - ) Senaryo: Charlie Kaufman (1958 - ) John Malkoviç Olmak (1999)

Tinto Brass (1933- ) Caligula (1979).

Giuseppe Tornatore (1956 - ) Malèna (2000)

Michael Haneke (1942) The White Ribbon (Beyaz Bant) (2009)

Cieutat, Michel & Rouver, Philippe (2014) Haneke Haneke'yi Anlatıyor, çev. Siren İdemen, İstanbul: Everest Yayınları.

   
 

   
 

********                 ***********                 **********                   ************                          *********                   *********

   

 

5. Hafta

► "3. MODERNİZMİN ORTAYA ÇIKIŞI VE YAYILMASI (1949-1958), 12. Eleştirel Kendini Yansıtma ya da Auteurün Doğuşu", ss. 227-250. Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

 

"Modernizm, Derinlik Modelleri ve Sanat", Metin Bal. 11 Ağustos 2017, Saat: 15:00-17:00. DEÜ Tınaztepe Kampüsü Öğretim Üyeleri Binası, Felsefe Bölümü, Oda no: 328. (Video kaydı için tıklayınız lütfen.)

 

Flâneur, Kalabalıklar Arasında Modern Hayatın Gözlemcisi.

“Modern Hayatın Ressamı” Charles Baudelaire, ss. 89-141. İçinde: Baudelaire, Charles (2003) Modern Hayatın Ressamı, çev. Ali Berktay, İstanbul: İletişim Yayınları.

 

5-) Alfred Hitchcock (1899-1980) Rope (İp ya da Ölüm Kararı) (1948)

 

Michelangelo Antinioni (1912-2007) Blow-up (Cinayeti Gördüm) (1966). Uyarlama: Cortázar,  Julio (2015) Cinayeti Gördüm (Blow-up) Çev. Nihal Yeğinobalı, İstanbul: Can Yay.

 

 

 

   

 6. Hafta,

 

" 1. MODERN NEDİR? 1.Modernizmi Kuramlaştırmak. 2. Sinemada Klasik/Modern Ayrımı Kuramları", ss. 5-50.

Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

 

"Bir Kimse Nasıl, Neyle ve Ne Zaman Dönüşür?", Metin Bal.

 

6-) Sally Potter (1949- ) Orlando (1992). Roman: Woolf, Virginia (2011) Orlando, çev. Seniha Akar, İstanbul: İletişim Yayınları.

 

Pier Paolo Pasolini (1922-1975) Oedipus Rex (Kral Odipus) (1967). "Hakikat için tek bir göz bile neden fazladır?"

Luis Bunuel (1900-1983) Belle de Jour (Gündüz Güzeli ),  (1967). Tristana (1970). Viridiana (1961).

Luis Bunuel’in (1900-1983) Gündüz Güzeli (Belle de jour) (1967) filmi Joseph Kessel’in Gündüz Güzeli (Belle de jour) adlı romanından sinemaya uyarlanmıştır. Kendi iç dünyamızı, istek ve arzularımızı yönlendirebiliyor muyuz? Bir fantezi dünyamız var mı? Gerçek adı verilen bu herkese ait olan çıplak şeyi kendi fantazilerimizle giydirip şekillendirebiliyor muyuz?

 

Asgar Ferhadi (1972- ) Bir Ayrılık (2011)

Josef von Sternberg (1894 - 1969) Der Blaue Engel (1930).

Milos Forman (1932- ) Hair - Bırak Güneş İçeri Girsin (1979).

Jan-Luc Godard (1930 - ) Breathless (1960, Serseri Aşıklar).

Jim Jarmusch (1953 - ) Down By Law (1986).

Bernardo Bertolucci (1940- ) Besieged (Teslimiyet )(1998).

Steve Mcqueen (1969 - ) Shame (Utanç) (2011), Hunger (Açlık) (2008).

Fritz Lang (1890-1976) Woman in the Window (1944).

Alfred Hitchcock (1899-1980) The Wrong Man  (Lekeli Adam) (1956)

 

 

7. Hafta,

 

► "Sartre'ın Marksist Estetik Kurama Katkıları ve Marksist Bir Sanat Yapıtı Olarak Seremoni Filmi", Metin Bal. felsefelogos/Marksist Estetik, Yıl: 19, sayı: 59, Sayı editörü: Metin Bal, 2015, İstanbul: Akademi Matbaacılık. ISSN: 1309-9175. ss. 95-111.

"La Ceremonie "Son Marksist Film", ss. 126-142, İri, Murat (2011, derleme) Sinema Araştırmaları: Kuramlar, Kavramlar, Yaklaşımlar, İstanbul: Derin Yayınları.

 

7-) Claude Chabrol (1930-2010) Seremoni (1995)

 

Luis Bunuel (1900-1983)  Diary of a Chambermaid (Bir Oda Hizmetçisinin Günlüğü) (1964).

Federico Fellini (1920-1993) Kadınlar Şehri (1980), La notti di Cabiria (Kabiria'nın Geceleri) (1957).

Christine Jeffs (29 Ocak 1963) Sylvia (2003).

Dardenne Kardeşler İki Gün ve Bir Gece (2014) Film ptoleterya arasındaki dayanışmayı konu edinir. İşsiz bir kimse ne yapmalıdır? Sandra gibi "Ben yokum!" mu demelidir? Sandra işine geri dönebilmek için çalışma arkadaşlarından yardım ister. Sandra da dahil olmak üzere hiç kimse kapitalist sistemin, sistem içinde yaşayan yurttaşların uyması gereken standart konfordan vazgeçmek istemez. Buradaki dayanışma "yardım"dan öteye gitmez. Üstelik yardımda bulunmayı düşünen kimseler, başkalarının kararlarıyla eyleme geçerler. Bir kimse şunu söyleyebilmelidir: "Herkesten önce benim düşüncem, yargım ve kararım nedir?" Görünen şu ki hiç kimse kendi özgürlüğünü göz önünde tutmamaktadır. Sanrda'nın dediği gibi: "Keşke onun gibi, bir kuş gibi olsam."

 

 

8. Hafta

19 Kasım 2019 Salı

VİZE tarihi

 

 

9. Hafta,

 

► Michelengelo Antonioni (1912-2007): İletişimsizlik Üçlemesi: Macera (L'Avventura) (1960), Gece (La Notte) (1961), Batan Güneş (L'eclisse) (1962: Lidia wander Milan during the day "Observing the harsh, uncoordinated fragments of life."

 

8.) İletişimsizlik üçlemesi'nin ikinci bölümü: Gece (La Notte) (1961)

 

Jarmusch, Jim (22 Ocak 1953 - ) Night on Earth (1991)

Alexander Sokurov (1951 - ) Faust (2011), Mournful Unconcern (Kederli Kayıtsızlık) (1983)

 

 

10. Hafta,

 

 

 

 

 

"Düşünce, İfade, Konuşma ve Bir Kimse Olma Arayışı", Metin Bal.

9-) Jan-Luc Godard (1930 - ) Vivre sa vie ( Kendi Hayatını Yaşamak, My Life to Live, Yaşanacak Hayatım) (1962)

 

Kenji Mizoguchi - Yasuzo Masamuro Street of Shame (1956)

Michelangelo Antinioni (1912-2007) Bir Kadının Tanımlanması / Identification of a Woman (1982)

 

► "Yaşamak" ne demektir?

Wim Wenders (1945 - ) Der Himmel über Berlin (Arzunun Kanatları) (1987)

Barry Levinson (1942 - ) Doktor Ölüm (You Don't Know Jack, 2010)

 

► İnsan yaşamının şiirselliği:

Jim Jarmush (22 Ocak 1953 - ) Paterson (2016)

Sally Potter (1949 - ) Yes (2004)

Muhsin Mahmelbaf (1957) Gabbeh (1996)

   

11. Hafta,

 

 

Bilim-Kurgu Filmi. Stanley Kubrick: “Evrenimizde nelerin bizi beklediğini hiç kimse bilmiyor. Son zamanlarda önde gelen astronomlardan biri şöyle demişti: “Bazen evrende yalnız olduğumuzu düşünüyorum, bazen de yalnız olmadığımızı düşünüyorum. Her iki düşünce de epey sarsıcı.” "

10-) Stanley Kubrick (1928 - 1999) 2001: A Space Odyssey (1968, Bir Uzay Destanı)

Clarke, Arthur C. (2016)  2001: Bir Uzay Destanı, çev. Oya İşeri Gever, Önsöz Arthur C. Clarke & Stanley Kubrick, İstanbul: İthaki Yayınları.

“Önsöz”, Arthur C. Clarke & Stanley Kubrick, ss. 9-10. “2001’e Dönüş”, Arthur C. Clarke, ss. 11-22.

Tarkovsky, Andrei (4 Nisan 1932 - 29 Aralık 1986) Solaris (1972) Stanislaw Lem'in (1921 - 2006) Solaris adlı romanından uyarlanmıştır.

Lem, Stanislaw (2010) Solaris, çev. Mehmet Aközer, Carl Tighe'nin Sonsöz'üyle, İstanbul: İletişim Yayınları.

 

Neil Blomkamp (1979 - )  District 9 (2009, 9. Bölge)

   

12. Hafta

 

 

 

 

► 1. "Baudrillard’a Göre Postmodern Sanat ve Simülakr ya da Gerçeğin Yerini Alan Gölge"/"Postmodern Art For Baudrillard and Simulacr or Reality Replaced with the Shadow", Metin Bal. felsefelogos dergisi / dosya konusu: Psikanaliz ve Felsefe. Yıl: 21, Sayı: 66, 2017/3. ss. 153-174. İstanbul: Fesatoder Yayınları. Listelendiği indeksler: EBSCOhost, The Philosopher's Index.

 

McLuhan, Marshall & Fiore, Quentin (1996) The Medium is the Massage, London: Penguin Books.

 

2. "Charlie Kaufman’ın Synecdoche, New York Filminin Felsefi Bir Değerlendirilmesi, Postmodern Dönemde İnsanın Durumu ve Çıkış Yolları" / "A Philosophical Evaluation of Charlie Kaufman’s Film Synecdoche, New York, The Situation of Human Being in Postmodern Era and The Ways Out." Metin Bal. felsefelogos dergisi 2018/4, Aralık. Sayı: 71, ss. 7-21. ISSN: 1309-9175.  EBSCOhost, The Philosopher's Index. İstanbul.

 

3. "Postmodernizmin Düşünce ve Sanat Dünyasında Tanımı", Metin Bal. Mavi Atlas, Gümüşhane Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Elektronik Dergisi, Sayı 4 (Bahar 2015), ss. 120-135.

 

► 4. "Postmodernizm, Simülakr, Tatile Gönderilmiş Gerçek" Konferansı. Konuşmacı: Metin Bal. Video kaydını izlemek için tıklayınız: https://www.youtube.com/watch?v=dxuOPivouHQ , 13 Haziran 2017, DEÜ, Tınaztepe Kampüsü,Öğretim Üyeleri Binası, Felsefe Bölümü, 3. Kat, oda no: 328.

► 5. "Postmoderni Tanımlamak (1986)", Jean-Francois Lyotard. çev. Metin Bal, Afşar Timuçin'e Armağan, Editörler: Çetin Veysal & Zehragül Aşkın, 2010, Etik Yayınları, İstanbul. ss. 453-456.

"Hiçliğin Yok Oluşu", ss. 416-422. Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

 

11-) ► Charlie Kaufman (1958 - ) Synecdoche, New York (2008, New York Yanılsamaları).

 

Luis Bunuel (1900 - 1983) The Exterminating Angel (1962, Yokedici Melek)

Michelangelo Antinioni (1912-2007) Professione: reporter (Passenger, Yolcu) (1975)

James Bridges (1936-1993) The China Syndrome (1979) (Dünyanın Kaderi) Tüm dünya tehdit altında. Gezegen boyutlarında bir tezgah olan caydırma üzerine kurulu simülasyon düzeninde yaşam bir “hayatta kalma mücadelesi”ne ve bir “meydan okuma”ya dönüştürülür. (SvS: 58)

Jean-Jacques Beineix (1946) Diva (1981)

Peter Greenaway (1942 - ) The Droughtsman's Contract (Ressamın Sözleşmesi ) (1982)

Ridley Scott (1937- ) Blade Runner (1982)

Denis Villeneuve (1967 - ) Blade Runner 2049 (2017) Gölgeler ait oldukları gerçekleri aramaktadır. Bu film Mary Shelley’in (1797-1851) Frankenstein  ya da Modern Prometheus (1823) romanının çağdaş bir yorumunun sinemaya uyarlanmış hali olarak izlenebilir.  Yüzbaşı, Blade Runner'a: “Hepimiz gerçek birşeyler arıyoruz.” Joe: “Bir şeyin gerçekten yaşandığını nasıl anlarsın?” Dr. Ana Stelline: “Üretilmiş olan anıların detayları nettir. Gerçek olan herşey karmaşık olmalı.”

David Paul Cronenberg (1943 - ) Crash (1996) filmi Graham Ballard'ın (1930-2009) Çarpışma (Crash, 1973)  romanından uyarlama bir sanat yapıtıdır. Çarpışma filminin olumlu tarafı insan ve kullandığı eşyalar arasındaki bütünlüğü sorgulatıyor olmasıdır. Önceden makineler insan bedeninin parçaları olan mobilyalar ve ortopedik cihazlarken şimdi insan bedeni makinenin bir parçasına dönüşmüş durumda. Buna "cyborg" diyoruz: Bedene monte edilen (mekanik, elektronik, biyonik, vb.) malzemelerle fiziksel ve mental yetenekleri "normal insan" sınırlarının ötesine genişletilecek çerçevede varlığının dayandığı koşullar çeşitli ölçütlere göre değiştirilebilen ya da kurgusal/kurmaca kimse. Nihilizmin günümüzdeki belirtilerinden biri olan görünüşlerin ya da gölgelerin gerçeğin yerini aldığı bir çağın bu özelliğini bu filmde izliyoruz.

Philip Haas (1954 - ) Angels and Insects (1995) A. S. Byatt’ın (1936 - ) Morpho Eugenia, Angels and Insects (1992) adlı romanından uyarlanmıştır. Potmodern bir yapıt.

David Lynch (1946 - ) Lost Highway (1997), Mulholland Drive (2001).

Jonze, Spike (1969 - ) Her (2013, Aşk)

 

 

13. Hafta,

Tutku:

Tarkovski, Andrey (2008) Mühürlenmiş Zaman, Die versiegelte Zeit, Çev. Füsun Ant, İstanbul: Agora Kitaplığı.

Žižek, Slavoj (2017) Tarkovski, İçsel Uzamdan Gelen Şey, çev. Mehmet Öznur, İstanbul: Encor Yayınları.

1) Başlangıç, 2) Sanat: İdeale Duyulan Özlem, ss. 25- 42. 3) Mühürlenmiş Zaman, ss. 43-66, 4) Önceden Belirlenmişlik ve Yazgı, ss.  67-88, 5-) Filmsel Görüntü, ss. 89-145, 6-) Sanatçı ve Halk Arasındaki İlişki Üzerine, ss. 146-157, 7-) Sanatçının Sorumluluğu Üzerine, ss. 158-177, 8-) Nostalghia'nın Ardından, ss. 178-190, 9-) Bitirirken, ss. 191-200.

"Tarkovsky ya da Sinemacı İkonu", ss. 228-238. Farago, France (2006) Sanat, Çev. Özcan Doğan, Ankara: Doğu Batı.

 

12-) ► Tarkovski, Andrey (1932-1986): Andrei Rublev (1966).

 

Alexander Kluge (14 Şubat 1932 - ) Duyguların Gücü [Die Macht der Gefühle / The Power of Emotion] (1983)

Lee Chang-dong (1954- ) Burning (Kuşku, 2018) adlı filminde, tragedyanın yozlaşmış hali olan Shakespeare'in oyunlarının entrikalarından da yoksun bir durumda, geriye sadece kuşkunun kaldığı bir öyküyü izliyoruz. Bu filmde hikayeleri olmayan kimseler güven arıyor.  Duygular kendilerini imajlar gibi duyusal yollarla vermiyorlar. Duygu içerde oluşur. Dışarda bulunmaz. Aşk söz konusu olduğunda tutkudan yoksun kimseler kuşku içinde oyun dışı kalıyorlar. Hikayesi olmayan Güney Koreli bir toplum Batı'nın inançlarından biri olan Hıristiyanlığa inanıyor. Kendi kutsalını bile inşa edememiş bir topluluk. İnanç da imaja indirgenmiş durumda. Haemi: "Bu pandomim. Şu sıralar pandomim öğreniyorum. Herkes aktris olamaz. Eğlencesine öğreniyorum. Bak istediğim zaman portakal yiyebiliyorum." Lee Jongsu: "İyisin. Yeteneklisin." Haemi: "Bunun yetenekle bir alakası yok. İşin aslı portakalın burada olduğunu hayal etmekte değil. Portakalın burada olmadığını unutmakta. Hepsi bu. Önemli olan şey gerçekten onu yemek istediğini düşünmen. Devamında ağzın sulanacak ve gerçekten lezzetli gelecek." Haemi: "Hayatın anlamını arayan dans. Sözcüklerle ifade edilemez. Bunu kendi gözlerinizle görmelisiniz." Topluluktan biri: "Bize sen göster o zaman." Haemi: "Bir deneyeyim o zaman. Ama bir ritme ihtiyacım var." Ben, Jongsu'ya: "Bana Faulkner'i sevdiğini söylemiştin." Jongsu sevişirken bile imajlara bakıyor. Jongsu duygularını, bununla ilgili kimse olan Haemi'ye değil, hiçbir çaba harcamaksızın Haemi'den güven bekleyen başka bir kimse olan Ben'e söylüyor. Haemi de herkesten güven bekliyor fakat güven kazanacak hiçbir şey yapmıyor. Jongsu, Haemi'nin ortadan kaybolmasından, tarihselleştiremediği deneyimlerine dayanarak Ben'i sorumlu tutarak  Ben'in bir katil olduğu sonucuna kolayca varıyor. Bu kimseler imajlarla yaşamalarına rağmen, davranışlarının çizdiği tabloyu göremiyorlar ve buna rağmen göremedikleriyle ve sadece gördükleriyle birbirlerini suçluyorlar. Bir hikayeleri yok. Onların hayatındaki şeyler ya da gölgeler birbirlerine bir hikayede bağlanmadıkları için, boşlukta kalan imajlar arasındaki bağlar şeylerle (saat ve kedi) kuruluyor. Öyküden yoksun şeyler arasındaki bağlar kuşkuyla kurulur. Bu kuşku ya da hikayesiz duygu, onda uyanan kimseyi ya da gerçeği katil yapıyor ya da yok ediyor. Boşlukta yüzen imajlarla kuşku içine sürüklenen izleyici bir çözüm bekler halde tutuluyor. Kuşku bu haliyle sadece bir kimseyle sınırlı psişik bir durum olarak kalmaz, aynı zamanda çağdaş insanın diğer kimseler üzerine uyguladığı sofistike bir şiddet olarak salgılanır.

 

► "AUTEURÜN ÖLÜMÜ", ss. 405-416. "Modernizmin Sonu. Ayna", ss. 408-410. "Ayna ve Dizisel Yapı", ss. 410-416. Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

 

Andrei ArsenyevichTarkovsky (4 Nisan 1932 - 29 Aralık 1986) Ayna (1975).

   
 

Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

 

DÖNEM SONU DERSİ

14. Hafta

► Dönem sonu ders değerlendirmesi

   

******

****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ****** ******

 

 

Sinemada Psişik Varolan

Psikanaliz ve Sinema

Hume’un “projection” ve Karl Jung’un “anima” terimleri hakkında:

Gabbard, Glenn O. & Gabbard, Krin (2019) Psikiyatri ve Sinema, çev. Yusud Eradam, Hasan Satılmışoğlu, İstanbul: Okuyanus.

 

► Alfred Hitchcock (1899-1980) Psycho (1960).3. MODERNİZMİN ORTAYA ÇIKIŞI VE YAYILMASI (1949-1958), 14. Öykünün İstikrarsızlaşması: Dış ses anlatım. Klasik Anlatının Sona Ermesi: Kara film ve Modernizm. Öykü Alternatifleri: Hitchcock.

 

Russell, Ken (1927 - 2011) Altered States (1980, Gerçeğin Ötesinde)

Alexandre Aja (1977- ) Mirrors (Aynalar) (2008).

Jean Cocteau (1889 - 1963) Orphic Trilogy: The Blood of a Poet (1930), Orpheus (1950), Testament of Orpheus (1960)

Bernardo Bertolucci (1940 - ) The Dreamers (2003)

Tony Scott (1944-2012) The Hunger (Açlık) (1983).

Abel Ferrara (1951- ) Addiction (Bağımlılık) (1995).

Jim Jarmusch (1953 - ) Only Lovers Left Alive (Sadece Aşıklar Hayatta Kalır) (2013).

Gaspar Noé (1963 - ) Climax (2018)

Darren Aronofsky (1969 - ) Mother (2017)

Woody Allen (1935) Another Woman (1988).

Benigni, Roberto (27 Ekim 1952) The Monster (1994)

   

 

► Breton, Andre (2010) Sürrealist Manifestolar, çev. Artemis Günebakanlı, Ayşe Güngör, Yeşim Seber, İstanbul: Altıkırkbeş Basın Yayın.

 

Bunuel, Luis Portoles (22 Şubat 1900 - 29 Temmuz 1993) Simon of the Desert (1965)

Alejandro Jodorowsky (1929- ) The Holy Mountain (1973).

Lars von Trier (1956- ) Melancholia (2011). Greenaway, Peter (5 Nisan 1942 -) The Belly of an Architect (1987). "Art is The food of madness".  Yasujıro Ozu (1903-1963) Tokyo Story (1953). Alain Resnais (1922-2014) Hiroshima Mon Amour (1959). Federico Fellini (1920-1993) (1963). Masahiro Shinoda (1931- ) Pale Flower (1964). Tomás Gutiérrez Alea (1928-1996) Memories of Underdevelopment (1968).

Tati, Jacques (1907-1982) Mon Oncle (Dayım) (1958).

Vidor, King (8 Şubat 1894-1 Kasım 1982) The Fountainhead (1949) (Türkçe'ye Hayatın Kaynağı adıyla çevrilmiş) Ayn Rand'ın The Fountainhead (1943) romanından uyarlanmıştır.

Peckinpah, Sam (1974) Bring Me The Head of Alfredo Garcia

Lina Wertmüller (1928 - ) Seven Beauties (1975)

Georges Franju (1912 - 1987) Judex (1963)

   
 

Varoluşçu Sinema:

"Hiçlik" terimi:

 

Henri Bergson (1859-1941) Yaratıcı Tekamül / (Creative Evolution, 1907)

Martin Heidegger (1889-1976) Varlık ve Zaman (1927)

Jean-Paul Sartre (1905-1980) Varlık ve Hiçlik (1943)

"Varoluşçuluğun İlk Romanı Yeraltından Notlar'a Felsefi Bir Bakış", Metin Bal, Mavi Atlas, Gümüşhane Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Elektronik Dergisi, Sayı 5, (Güz, 2015), ISSN: 2148-5322. ss. 53-68.

► "Arasöz: Sartre ve Hiçlik Felsefesi", ss. 95-102. Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

 

► Pasolini, Pier-Paolo (1922- 2 Kasım 1975) Teorema (1968) Bir ziyaretçisiniz. Diğerlerini de ziyaret edin. Ziyaret edin yeter. Hiçbir şey yapmadan, yalnızca kendi halinizde olup kendi ilgilerinizle meşgul olarak ve sadece çevrenizi izleyerek ve sessizce onların yanında olarak çevrenizdeki insanların hayatlarını değiştirebilirsiniz. Filme baştan sona Mozart'ın (1756-1791) Requiem D Minör ağıtı eşlik eder. Havalimanında gazeteciler işadamına: "Bir cevap vermediniz." Ziyaretçi'nin (misafirin) gelişini haber veren mektup: "Yarın geliyorum." Arthur Rimbaud'nun (1854 - 10 Kasım 1891) Oeuvres - Opere (Toplu Yapıtlar) "Ve Tanrı kullarına eşlik etti, çöller boyunca." Ev sahibi anne Lucia, onun oğlu Pietro ve hizmetçi Emilia evlerinde konuk ettikleri Ziyaretçi'ye arzularını açıkladıkları zaman "özür dilerim" diyorlar. Ev sahibi baba Paolo: "Her şeye rağmen Ivan Illitch kendine bir teselli buldu." Ziyaretçi, Rimbaud'an okuyor: "Sonuçta hepsi hayatın bir getirisiydi. Sevecenliğin dönüşü fazla uzun sürmeyecekti. Tapınılacak olan, artık evine gitmişti. Bir daha dönmedi ve dönmeyecekti." Ziyaretçi: "Beni yoldan çıkardın tanrım! ve ben de buna izin verdim. Beni teşvik ettin ve kazandın. Herkesin alay konusuyum. Benimle dalga geçiyorlar. İftira dolu dört bir yanımda: "İfşa edin onu!" ve sen de beni gösterdin. Dostlarım yıkılışımı haykırıyorlar: "Ayartmalara muhakkak boyun eğecek. İşte o zaman yenilgiye uğratacağız. Durumu tamamen değiştirerek ondan öcümüzü alacağız." " Ailenin oğlu Pietro: "Seni kaybederek yine farklılığımın ıstırabına dönüyorum." Lucia: "Ben bir hiçtim. [...] Hayatımdaki koca boşluğu doldurmaktan acizdim. Olan tek şey steril bir hayatın getirisi olan içgüdüsel bir sevgiydi. Hiç kimsenin içinden geçmediği düzenli bir bahçe gibi. Meğer hayatımdaki derin boşluğu ne kadar yanlış değerlerle ne kadar boş ideallerle doldurmaya çalışıyormuşum. [...] Bana bütünsel ve gerçek bir duygu yaşattın. Ziyaretinle değişti dünyamdaki her şey. Benden sanki bambaşka bir kadın yarattın. Asıl olarak bana getirdiğin şey hayatımdaki derin boşluğu doldurabileceğim  o gerçek bir sevgiydi. Şimdi ise beni terkederek parçalıyorsun o sevgiyi." Ailenin kızı Odetta: " (Hayatım) eski halinden bile çok daha korkunç bir cehennem haline gelecek" Paolo: "Mutlak bir çöküş yaşıyorum."

 

►Andersson, Roy (31 Mart 1943 - ) Living Trilogy (Yaşayanlar Üçlemesi): Songs From the Second Floor (2000), You, The Living (2007), A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence (2014)

 

Ingmar Bergman (1918-2007) Zindan (Fängelse, Prison, 1949), Yedinci Mühür (Det sjunde inseglet, The Seventh Seal, 1957), Yaban Çilekleri (Smultronstället, Wild Strawberries, 1957), Aynanın İçinden (Through a Glass Darkly, 1961), Kış Işığı (1962), Persona (1966)

 

Jean-Luc Godard (1930 - ) Serseri Aşıklar (1960), Çılgın Pierrot (1965)

Michelengelo Antonioni (1912-2007) Batan Güneş (L'eclisse) (1962), Kızıl Çöl (1964) Cinayeti Gördüm (1966)

 

"Rainer "Maria" Fassbinder: Cinema between Literature and Life", Leo A. Lensing. Peucker, Brigette (2012, ed.) A Companion to Rainer Werner Fassbinder, Malden: Blackwell. pp. 53-66. Luis Bunuel (1900-1983) Milky Way (1969). L'Age D'or (1930). Leos Christophe Carax (1960 - ) Bad Blood (1986). David Cronenberg (1943) Naked Lunch (1991). David Lynch (1946 - ) Inland Empire (2006). Jean Maurice Eugène Clément Cocteu, The Blood of a Poet (1930). Alain Resnais (1922 - 2014) Wild Grass (2009). Carl Theodor Dreyer (1889-1968) Ordet (1955)

 

Lars von Trier (30 Nisan 1956) Manderlay (2005)

Kaneto Shindo (1912 - 2012) The Naked Island (1960)

Danny Boyle (1956 - ) Steve Jobs (2015)

Jim Jarmusch (1953 - ) Broken Flowers (Kırık Çiçekler) (2005)

Paolo Sorrentino (1970 - ) The Great Beauty (Muhteşem Güzellik) (2013)

Mike Leigh (1943 - ) Naked (1993)

David Paul Cronenberg (1943 - )  Existenz (1999)

Gary Ross (1956) Pleasantville (1998)

 

 

 

AŞK:

Michelengelo Antonioni (1912-2007) Bir Aşkın Öyküsü (Chronaca di un amore, 1950)

Claude Chabrol (1930 - 2010) Le Beau Serge /Yakışıklı Serge (1958)

 

 

Brecht ve Sinema

► Brecht, Epik Tiyatro Kuramı ve Sinema

Jean-Luc Godard (1930 - ) Pierrot Le Fou (Çılgın Pierrot) (1965). Charlie Chaplin (1889 - 1977) Monsieur Verdoux (1947). Ritwik Ghatak (1925 - 1976) The Cloud Capped Star (1960). Nagisa Oshima (1932 - 2013) Death by Hanging (1968). Pier-Paolo Pasolini (1922- 1975) Salò, or the 120 Days of Sodom (1975). Peter Greenaway (1942 - ) The Cook, The Thief, His Wife and Her Lover (1989). Rainer Werner Fassbinder (1945 - 1982) Katzemacher (1969).  Alexander Kluge (1932 - ) Artist in the Circus Dome: Clueless (1969). Alexander Kluge, Duyguların Gücü (Die Macht der Gefühle) (1983). Jean-Marie Strub & Danielle Huillet, History Lessons (1972). Hal Hartley (1959 - ) Trust (1990). Michael Haneke (1942 - ) Funny Games (1997). Lars von Trier (1956) Dogville (2003). Todd Solondz (1959 - ) Palindromes (2004).

 

 

 

"Platon’un Symposion’unda Eros Ya da Sokrates’in Bildiği Tek Şey Olan Aşk Üzerine" ("On Eros or Love, The Only Thing Socrates Knows in Plato’s Symposium"), Metin Bal.

12-) Jean-Luc Godard (3 Aralık 1930 - ) Aşka Övgü (Éloge de Lamour, In Praise of Love) (2001)

Kubrick, Stanley (1928-1999) Lolita (1962)

Truffaut, François (1932-1984) L'amour en fuite (1979) (Kaçan Aşk / Love on the Run)

Lee, Kang Sheng (1968 - ) Help Me, Eros (2007) (Yetiş Eros)

François Truffaut’nun (1932-1984) Victor Hugo’nun kızı Adele Hugo’nun gerçek yaşam öyküsünü ve aşk hayatını anlatan Adele H.’nin Öyküsü’ (1975) filmi (Adele’yi Isabelle Adjani oynuyor.)

 

 

 

Melodram:

Torben Grodal, Moving Pictures: A New Theory of Film Genres, Feelings, and Cognition (Oxford: Clarendon Press, 1997)

Victor Fleming (1889-1949) Gone with the Wind (1939)

Michael Curtiz (1886-1962) Casablanca (1942)

Vittorio De Sica (1901-1974) Bisiklet Hırsızları (1948)

Federico Fellini (1920-1993) La Strada (1954, Sonsuz Sokaklar)

Michelengelo Antonioni (1912-2007) Gece (La Notte) (1961)

 

 

 

► Komedi

Milos Forman (1932 - 2018) Taking Off  (1971) Komedi yapıtı.

   
 

*****     *****     *****     *****     *****     *****     *****     *****     *****     *****

 

 
 

▼ DERSİN ANLAŞILMASI İÇİN YARDIMCI KAYNAKLAR

   
 

Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sineması, 1950-1980 / Screening Modernism, European Art Cinema, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım Ltd. Şti.

İÇİNDEKİLER: 1. MODERN NEDİR? 1.Modernizmi Kuramlaştırmak. 2. Sinemada Klasik/Modern Ayrımı Kuramları,

2. MODERNİZMİN BİÇİMLERİ 3. Modern Sanat Sineması: Stil mi, Hareket mi?, 4. Modern Sinemada Anlatım, 5. Modern Sinemada Tür, 6. Modern Biçimlerin Modelleri, 7. Modernizmin Stilleri, 8. Doğalcı Stiller, 9. Dekoratif Stiller, 10. Teatral Stiller, 11. Modern Sinemada Eğilimler,

3. MODERNİZMİN ORTAYA ÇIKIŞI VE YAYILMASI (1949-1958), 12. Eleştirel Kendini Yansıtma ya da Auteurün Doğuşu, 13. Teatralin Geri Dönüşü, 14. Öykünün İstikrarsızlaşması: Dış ses anlatım. Klasik Anlatının Sona Ermesi: Kara film ve Modernizm. Öykü Alternatifleri: Hitchcock. Alternatif Öznel Anlatı: Roshomon. ss. 264-65. 15. Klasik Biçime Bir Alternatif: Yeni-Gerçekçilik ve Modernizm,

4. MODERN SİNEMANIN KISA TARİHİ (1959-1979), 16. Romantik Dönem, 1959-1961. 17. Yerleşmiş Modernizm, 1962-1966. 18. 1966 Yılı, 19. Politik Modernizm, 1967-1975. 20. Auteurün Ölümü.

Pezzella, Mario (2006) Sinemada Estetik, çev. Fisun Demir, Ankara: Dost Kitabevi. 1. Modernitenin Sanatı, 2. Mimetik Görüntü, 3. Öyküleme ve Görünür Olma, 4. Jest ve Montaj, 5. İncelenen Örnekler.

   

 

Serguei Mikhailovich Eisenstein (1898-1948) & Grigori Vasilyevich Alexandrov (1903-1983), Potemkin Zırhlısı (1925).

Efim Dzigan (1898-1981) The Sailors of Kronstadt (1936), Woman's World (1932), North, South, East, West (1971), Nikolai Vladimirovich Ekk (1902-1976) Road To Life (1931), Night of May (1941), Alexander Petrovich Dovzhenko (1894-1956) Earth (1930), Ivan (1932), Poem of The Sea (1958), Mikhail Konstantinovich Kalatozov (1903-1973) Valerii Chkalov (1941), I am Cuba (1964), The Red Tent (1969), Aleksandr Faintsimmer (1906-1982) Tanker Derbent (1941) (adapted from Tanker "Derbent" (1938 written by Yury Krymov)) The Czar Want to Sleep (1934), Chetan Anand (1921-1997) Neecha Nagar (1946), Reality (1964), Kudrat (1981), Bimal Roy (1909-1966) Two Acres of Land (1953).

   

 

Aklın Yıkılışı / Destruction of Reason

 

Ken Russell (1927-2011) The Devils (Şeytanlar) (1971). İnanç sözcülerinin sloganı: "Bir kimse Tanrı’yı kazanmak için kesinlikle aklını kaybetmelidir." Kierkegaard, Korku ve Titreme. Dünyevi olan her şey inanç sözcüleri tarafından lanetlenegelmektedir. Bundan sonra yapacakları tek şey dünyevi olan her şeye musallat olduklarına inandıklarını şeytanları kovmaktır. İnanç sözcülerinin nasıl konuştuklarına ve nasıl davrandıklarına yakından bakıldığında tüm hayatlarını dünyevi olanı lanetleme ve şeytan kovuculuğu pratiklerine adadıkları görülebilir. Kendileri için büyük bir şehvet, başkaları için öldürücü bir işkencedir. Ken Russell'ın bu filmine göre inanç sözcüleri inanç kurumlarını tüm tarih boyunca sirke çevirmişlerdir. Güçlü olanlar güçsüzleri "şeytan" olmakla suçlarlar. Şeytan çıkarma seremonileri bunun kanıtıdır.  İnsan öldürme ve diğer türleri kurban etmek dinlerin prosedürlerinden biridir. Şeytan çıkarmaya çalışırken katlettikleri kimselerin cesetlerine zaman zaman tapınırlar. İbadet kurumları cinayetlerle ve sapkınlıklarla doludur. Akıl bir tarafa bırakıldığında tüm kötülükler musallat olmaktadır. Filmdeki kadın manastırının başrahibesi Agnes: "Dualarınızı neden bıraktınız? [...] Şeytan bizi şehevi arzularla baştan çıkarmaya her zaman hazırdır. Daha istekli dua edeceksiniz. [...] Kapalı düzenimizin gücü buradan gelmektedir." Papaz Grandier ile sevişen kadın Philippe kitap okumaktadır: "Şehvetin zevki pis, kısa ve hastalıklıdır ve yorgunluk arzunun peşinden gelir." Grandier: "Zevkin sonu yok. Sonsuz bir başlangıç." Rahibe Agnes: "Ve o her şeye aşk içinde katlandı." İnanç sözcüleri karşıt inanç ve düşüncede olan kimseleri şeytanlıkla suçlarlar ve onlara göre böyle kimseler yok edilmelidir, çünkü inanç sözcüleri için hakikat tektir ve o da kendilerininkidir. Bu hakikati kabul ettirmek gerektiğine inanırlar ve kabul ettirmek için işkence ederler: "Şeytan gerçeği söylemeye mahkumdur." Bu filme göre din tarihi işkenceler, tecavüzler, sapkınlıklar, cinayetler ve katliamlar tarihidir. Bu filmde sözde "kutsal" sayılan kitaplar dikkatli bir şekilde okunduğunda ve inanç sözcülerinin söz ve davranışlarına yakından dikkat edildiğinde dinlerin ve onlara inanan inanç sözcülerinin insan soyuna hiçbir katkıları olmadıkları, üstelik insan hayatı üzerinde en güçlü parazit olarak yaşamlarını sürdürdükleri anlaşılabilir. Ken Russell Şeytanlar filminde bu durumu çok yönlü olarak beyaz perdede göstermektedir. Acaba öyle mi? izleyip kendiniz karar verin.

 

 

 

Wayne Wang (1949 - ) & Paul Auster (1947 - ) Smoke (Duman) (1995).

 

Akira Kurosawa (1910-1998), Dreams (Düşler) (1990).

 

Tarkovski, Andrey (1932-1986) Stalker (İz Sürücü) (1979).

 

Richard Ayoade (1977- ), The Double (Öteki ) (2013).

 

Leos Carax (1960) Holy Motors (Kutsal Motorlar) (2012).

 

 

 

Aitken, Ian (2015) Avrupa Sineması Kuramları, Eleştirel Analiz, çev. Zahit Atam, Selin Akgül, Başak Erzi, İstanbul: Doruk Yayınları.

İçindekiler: 1. Rus Formalizmi ve Weimar Sinema Kuramında Didaktizm ve Sezgi, ss. 79-112, 2. Eisenstein'ın Film Teorisinde Determinizm ve Sembolizm, ss. 113-140, 3. Wimar Sinemasal Modernizmi ve Sovyet Montaj Sinemasında Estetizm ve Bağlanma, ss. 141-168, 4. Mükemmel Olana Ait Gerçeklik Dünyasına Gitmek Fransız Sinemasal Empresyonizmi, ss. 169-199, 5. Dışsal Dünyanın Kaybolması Yapısalcılıktan Rölativizme, ss. 201-259, 6. Siyasal Modernizmden Postmodernizme, ss. 261-298, 7. Fiziksel Gerçekliğin Kefareti Grierson, Kracauer, Bazin ve Lukács'ın Teorilerinde Gerçekçilik, ss. 299-354, 8. Geç Dönem Avrupa Sineması ve Gerçekçilik, ss. 355-389, 9. Savaş-Sonrası İtalya ve İspanya'da Gerçekçi Sinema, ss. 391-429.

 

Deleuze, Gilles (1991) Cinema 1, The Movement-Image, tr. by Hugh Tomlinson and Barbara Habberjam, Minneapolis: Uni. of Minnesota Press.

1-) Theses on movement. First commentary on Bergson. 2-) Frame and shot, framing and cutting. 3-) Montage. 4-)The Movement-image and its three varieties. Second commentary on Bergson. 5-) The perception-image. 6-) The affection-image. Face and close-up. 7-) The affection-image. Qualities, powers, any-space-whatevers. 8-) From affect to action. The impulse image. 9-) The action-image. The large form. 10-) The action-image. The small form. 11-) Figures, or the transformation of forms. 12-) The crisis of the action-image.

Deleuze, Gilles (1991) Cinema 2, The Time-Image, tr. by Hugh Tomlinson and Robert Galeta, Minneapolis: University of Minnesota Press.

1-) Beyond the movement-image. 2-) Recapitulation of images and signs. 3-) From recollection to dreams: third commentary on Bergson. 4-) The crystals of time. 5-) Peaks of present and sheets of past: fourth commentary on Bergson. 6-) The powers of the false. 7-) Thought and cinema. 8-) Cinema, body and brain, thought. 9-) The components of the image. 10-) Conclusions.

 

Wong Kar-Wai (1958 - ) Days of Being Wild (1990), Ashes of Time (1994), Fallen Angels (1995), 2046 (2004), The Grandmaster (2013)

 

Ari Folman (1962 - ): Beşir'le Vals (2008)

 

Alain Resnais (1922-2014) Geçen Yıl Marienbad'da (1961)

 

Jean-Luc Godard (1930) Ici et ailleurs (1976)

 

Bill Morrison (1965) Decasia (2002)

 

Martin Arnold (1959- ) Alone. Life Wastes Andy Hardy (1998)

 

Glauber Rocha (1939-1981) Terra em Transe (Entranced Earth) (1967)

 

Alain Resnais (1922 - ) Je t'aime, je t'aime (1968)

 

Chris Marker (1921-2012) La Jetée (1962) (29 dk.)

 

Derek Cianfrance (1974- ) The Place Beyond The Pines/Babadan Oğula (2012)

 

Claire Dennis (1948- ) L'Intrus/The Intruder (2004)

 

Lucrecia Martel (1966) La Nina Santa (2004)

 

► Kadın Deneyimi: Jane Campion (1954- ) Piano (1993)

 

Freud, Sigmund (1999) Uygarlığın Huzursuzluğu, çev. Haluk Barışcan, İstanbul: Metis Yayınları.

Jay, Martin (1989) Diyalektik İmgelem, Frankfurt Okulu ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1923-1950, çeviren Ünsal Oskay, İstanbul: Ara Yayıncılık. 3.3. Kültür Eleştirisine Psikanalizin Katılması, ss.131-168. / 3.6. Estetik Kuram ve Kitle Kültürüne Yönelik Eleştiri, ss. 251-316.

 

 

 

Gilmore, Richard A. (2005)  Doing Philosophy at the Movies, New York: State University of New York Press.

 

Carter, David (2011) Doğu Asya Sineması, çev. David Carter, İstanbul: Kalkedon Yayınları.

 

Gustafsson, Henrik & Gronstad, Asbjorn (2014, edited) Cinema and Agamben, Ethics, Biopolitics and the Moving Image, New York: Bloombury.

Rotha, Paul & Griffith, Richard (2001) Sinema Yazıları, çev. Ayzer Ovatman, İstanbul: İzdüşüm Yayınları.

 

Kovács, András Bálint (2010) Modernizmi Seyretmek, Avrupa Sanat Sineması, 1950-1980, çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Yayım.

Ana Sayfa

Walter Benjamin, "Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı", ss. 50-86, İçinde:     Benjamin, Walter (2004) Pasajlar, Çev. Ahmet Cemal, İstanbul: YKY. Bu çeviride birtakım felsefi teknik terimler yanlış çevrilmiştir, Çevirmen Ahmet beyin örneğin 73'üncü sayfada "bilinçaltı" olarak çevirdiği sözcüklerin Almanca orijinali "Unbewußt"tur, Türkçe'ye "bilinçdışı" olarak çevrilmelidir. (Freud'un kendisi bu kavramın doğru şekilde anlaşılması gerektiği konudaki hassasiyetini çeşitli yapıtlarında özellikle ve sık sık vurgular.) Bkz. s. 62, Benjamin, Walter (2010) Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit, Berlin: Suhrkamp Verlag.

Estetik Kuram ve Kitle Kültürüne Yönelik Eleştiri”, ss. 251-315. Jay, Martin (1989) Diyalektik İmgelem, Frankfurt Okulu ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1923-1950, çeviren Ünsal Oskay, İstanbul: Ara Yayıncılık.

 

"Video and Television", pp. 247-263. Sterritt, David (1999) The Films of Jean-Luc Godard, Seeing The Invisible, Cambridge: Cambridge University Press.

 

"Fenomenolojik Ontoloji Temelinde Jean-Paul Sartre'ın Sanat Anlayışı" (Jean-Paul Sartre's Conception of Art Based on the Phenomenological Ontology), Hazırlayan: Sema SÖKMEN, Tez Danışmanı: Metin BAL, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Anabilim Dalı, Aydın-2013. 182 sayfa.

 

Wayne, Mike (2005, ed.) Understanding Film, Marxist Perspectives, London: Pluto Press. 1. Adorno, Benjamin, Brecht and Film by Esther Leslie. 2. Gramsci, Sembène and Politics of Culture by Marcia Landy. 3. The Althusserian Moment Revisited (again) by Deborah Philips. 4. Jameson, Postmodernism and the Hermeneutics of Paranoia by Mike Wayne.5. "Making It": Reading Boogie Nights and Blow as Economies of Surplus and Sentiment by Anna Kornbluh. 6. The Critics Who Knew Too Little: Hitchcock and The Absent Class Paradigm by Colin McArthur. 7. Economics and Institutional Analysis: Hollywood as Monopoly Capitalism by Douglas Gomery. 8. Hollywood, Cultural Policy Citadel by Toby Miller. 9. State Cinema and Passive Revolution in North Korea by Hyangjin Lee. 10. Narrative, Culture and Legitimacy: Repetition and Singularity in Zhang Yimoo's The Story of Qtu Ju by Xudong Zhang.11. Cinemas in Revolution: 1920s Russia, 1960s Cuba by Michael Chanan.

 

Casebier, Allan (2009) Film and Phenomenology, Towards a Realist Theory of Cinematic Representation, Cambridge: Cambridge University Press. 1-) Phenomenological Theory 2-) A Phenomenology of Fictional Representation 3-) A Phenomenology of Documentary Representation.

 

Vighi, Fabio (2013) Critical Theory and Film, Rethinking Ideology Through Film Noir, New York: Bloomsbury.

● A theoretical premise on Adorno's theme of the "preponderance of the object" ● The dialectic's narrow margin: Film noir between Adorno and Hegel ● Critical Theory's dialectical dilemma ● A configuration pregnant with tension: Fritz Lang for Critical Theory ● Coda: The enjoyment of film in theory.

 

Derrida, Jacques & Stiegler, Bernard (2002) Echographies of Television, Filmed Interviews, tr. by Jennifer Bajorek, Malden: Blackwell.

 

Brecht, Bertolt (1990) Sanat Üzerine Yazılar, Çev. Kamuran Şipal, İstanbul: Can Yayınevi.

İçindekiler: Tiyatro İçin Küçük Organon, ss.7-45, Küçük Organon’a Ekler, ss.48-53,  Tiyatroda Diyalektik (1953), ss. 55-76, Biçimcilik Tartışmasıyla İlgili Pratik Bilgiler, ss. 77-81, Georg Lukacs’ın Denemeleri, ss.82-84, Gerçekçilik Kuramının Biçimci Niteliği Üstüne, ss.84-94, Biçimcilik Üstüne Görüşler, ss. 95-101, Edebiyatta Gerçekçilik Tartışmasının Sonuçları, s.102, Gerçekçi Yazış Biçimi Üstüne Notlar, ss.103-126, Berlin Ensemble’sinin Özellikleri, ss.127-128. Oyunculuk Mesleği Üzerine, ss.128-129, Oyuncular İçin Temel Kurallar, 129-131, Bir Oyuncunun Kapılmaması Gereken Eğilimler, ss.131-132, Güç Şeyle Başa Çıkılmak İsteniyorsa Onu Kolay Duruma Getirmek Gerekir, s.132, Sahne Coşkusunun Denetim Altına Alınması ve Sahne Dilinin Arındırılması, ss.132-133,  Sesin Devralınması, ss.133-135, Ayrıntı ve Hızlı Tempo, En az Etkinin Aranması, Temel Sahne Düzeni, Çelişkili Davranışları Sergilemede Karşılaşılan Güçlükler, Küçük Rolleri Oynamadaki Güçlük, Provaların Erken Dönemi, Jestler, s.138-139, Gestus Üzerine, ss.139-140, Yönetmenin Çalışmasına İlişkin, Deneyimler, Her Yerde Aynı Derecede Parlak Işık, Neden Hafif Uçuşan Yarım Tül Perde, Görev Bölümü, Brecht’in Yönetmenliği, Düşünceleri Canlandıran Bir Kişi Olarak Oyuncu, ss.148-149, Kurt Palm, Mavi Atlar, s.152, Yeni Bir Eleştiriden Eklenenler, 153-154, Estetiği Ortadan Kaldırmamız Gerekmez mi?, ss.155-158, Sanata Bakış ve Bakma Sanatı, ss.158-164, Çinlilerin Resim Sanatı Üstüne, ss.165-166, Diderot Derneği, ss.167-170, Yeni Akımların Nedeni, ss.171-174, Biçimcilik Nedir?, ss.174-179, Shakespeare Üstüne Notlar, ss.180-184, Tiyatronun Yazınsallaştırılması, ss.185-191, Epik Tiyatro ve Diyalektik Tiyatro, ss.192-195, Tiyatro Bir Duygu Okulu Diye Nitelenebilir mi?, s.195,  Tiyatroda Diyalektik Üstüne Notlar, ss.196-199,  Yabancılaştırma Efekti, ss.200-211, Novum Organum’dan Küçük Organon’a (Yabancılaştırma Üstüne Düşünceler), ss.212-240.

 

Wayne, Mike (2011) Sinemayı Anlamak - Marksist Perspektifler - çev. Ertan Yılmaz, Ankara: De Ki Basım Yayım.

 

Badiou, Alain (2010) Başka Bir Estetik, Sanatlar İçin Küçük Bir Kılavuz, çev. Aziz Ufuk Kılıç, İstanbul: Metin Yayınları. İçindekiler: 1. sanat ve felsefe, 2. bir şiir nedir ve felsefe şiir hakkında ne düşünür?, 3. Fransız filozof Polonyalı bir şaire yanıt veriyor?, 4. felsefi bir görev: Pessoa'nın çağdaşı olmak, 5. Şiirsel bir diyalektik: Lebid Bin Rebia ve Mallermé, 6. Düşünmenin metaforu olarak dans, 7. Tiyatro üzerine tezler, 8. sinemanın sahte hareketleri, 9. varlık, varoluş, düşünce: Düzyazı ve kavram, 10. Kır tanrısının felsefesi.

 

Bergson, Henri (1929) Matter and Memory, tr. by Nancy Margaret Paul & W. Scott Palmer, New York: The Macmillan Company.

 

Barthes, Roland (1981) Camera Lucida, tr. by Richard Howard, New York: Hill and Wang.

 

Doane, Mary Ann (2002) The Emergence of Cinematic Time: Modernity, Contingency, The Archive, Cambridge: Harvard University Press.

 

B. N. Hansen, Mark (2004) New Philosophy for New Media, Massachusetts: The MIT Press.

 

Colman, Felicity (2011) Deleuze & Cinema, The Film Concepts, Oxford: Berg. ● Ciné-system● Movement: The movement-image● Frame, Shot and Cut● Montage● Perception● Affect● Action● Transsemiotics● Signs (vector)● Time● Politics● Topology● Thought● Conclusion:Cinematographic Ethics.

 

Marrati, Paola (2008) Gilles Deleuze, Cinema and Philosophy, tr. by Alisa Hartz, Baltimore: The John Hopkins University Press.● Images in movement and movement-images ● Cinema and perception ●Postwar cinema ● The time-image ● Images and immanances: The problem of the world ● Appendix: A lost everyday: Deleuze and Cavell on Hollywood.

 

Jones-David, Martin (2011) Deleuze and World Cinemas, New York: Continuum. 1-) Spectacle I: Attraction-Image. Georges Méliès, Impossible Voyage (1904) based on Journey Through The Impossible by Jules Verne. Sergio Corbucci, Django (1966). Enzo G. Castellari, Keoma (1976). 2-) History: Deleuze After Dictatorship: Marcelo Pineyro, Kamchatka (2002).3-) Folding and Unfolding History: South Korean time travel movies: Song Hae-sung, Calla (1999). Kim Jeong-gwon, Ditto (2000). Lee Si-myung, 2009 Lost Memories (2002). 4-) Space: Geopolitics and the Action-Image: Jackie Chan, Police Story (1985). 5-) Globalizations's Action Crystals: Michael Mann, Heat (1995). Michael Mann, Collateral (2004). 6-) The Masala-Image: Popular Indian (Bollywood) Cinema: Homi Vadia, Toofani Tarzan (1936). Raj Kapoor, Awaara (1951). Dilwale Aditya Chopra, Dulhania Le Javenge (1995). Conclusion:  The Continuing Adventures of Deleuze and World Cinemas.

 

Kennedy, Barbara M. (2002) Deleuze and Cinema: The Aesthetics of Sensation, Edinburgh: Edinburgh Uni. Press. 1-) From micro-politics to aesthetics 2-) Towards an aesthetics of sensation 3-) Deleuzian landscapes of Immanence. Sally Potter, Orlando (1992). Anthony Minghella, The English Patient (1996). 4-) Deleuzian sensations: Baz Luhrmann, Romeo and Juliet (1996). Kathryn Bigelow, Strange days (1995).

 

Özarslan, Zeynep (2015, ed.) Sinema Kuramları - I, Beyazperdeyi Aydınlatan Kuramcılar, İçindekiler, İLK FİLM KURAMCILARI: Hugo Münsterberg, Burak Buyan, ss.19-34, Rudolf Julius Arnheim, Arda Erdikmen, ss. 35-57, BİÇİMCİ FİLM KURAMCILARI, Sovyet Montaj Kuramı: Vsevolod Illarionovich Pudovkin, Selahattin Yıldız, ss. 59-106, Sergei Mikhailovich Eisenstein, Bülent Küçükerdoğan, Deniz Yeğin, ss. 107-131, Dziga Vertov, Nihan Gider Işıkman, ss. 133-149, GERÇEKÇİ FİLM KURAMCILARI, Andre Bazin, Battal Odabaş, ss. 155-183, Sigfried Kracauer, Zeynep Özarslan, ss. 185-220 BİÇİMCİLİĞİN VE GERÇEKÇİLİĞİN SENTEZİ, Auteur Kuramı ve Yeni Dalga Sinema Akımı, Jean Luc Godard, Mutlu Parkan, Ertan Yılmaz, ss. 235-262.

 

Özarslan, Zeynep (2013, ed.) Sinema Kuramları - II, Beyazperdeyi Aydınlatan Kuramlar, İstanbul: Su Yayınevi. İçindekiler, GÖSTERGEBİLİMSEL FİLM KURAMI, Oğuz Adanır, ss. 13-32, SİNEMADA AUTEUR KURAMI, Şükran Kuyucak Esen, ss. 33-50, SİNEMADA TÜR KURAMI, Zeynep Özarslan, ss. 51-76, SİNEMA-GERÇEK: HAKİKATIN SİNEMASI YA DA SİNEMANIN HAKİKATI, Celal Oktay Yalın, Aslı Güngör, ss. 77-92, ÜÇÜNCÜ SİNEMA KURAMI VE PRATİĞİ, Zeynep Çetin Erus, ss. 93-130, PSİKANALİTİK FİLM KURAMI, Burak Bakır, ss. 131-142, FEMİNİST FİLM KURAMI, Feryal Saygılıgil, ss. 143-165,  SİNEMADA ANLATI KURAMI, Özgür Yaren, ss. 167-192, SAF SİNEMAYA DÖNÜŞ DENEMESİ: DOGMA 95, Gürhan Topçu, ss. 193-221, QUEER SİNEMA, Senem A. Duruel Erkılıç, ss. 223-244, NOËL BURCH VE YENİ-BİÇİMCİ KURAM, Hakan Erkılıç, ss. 245-262, DELEUZE: OLUŞ VE ZAMAN FELSEFESİ OLARAK SİNEMA, Meral Özçınar Eşli, ss. 263- 282.

 

İri, Murat (2014, derleme) Sinema Araştırmaları, Kuramlar, Kavramlar, Yaklaşımlar, İstanbul: Derin Yayınları. 1. Erken Dönem Sinema Kuramcıları-Münsterberg, Pudovkin, Eisenstein, Arnheim, Murat İri, ss. 1- 6. 2. Sinemada Estetik Kaygı ve Anlatım Aracı Olarak Sinema Tekniği, Gülin Terek Ünal, ss. 7-23, 3. Sinemanın Çağdaşlaşması: Yeni Gerçekçilik, Yeni Dalga, Nilgün Abisel-Tuğrul Eryılmaz, ss. 24-62, 5. Marksizm ve Sinema: Hacimde İlmek Atmak, Z. Tül Akbal Sualp, ss. 103-125, 6. Le Ceremonie: Son Marksist Film, Pembe Behçetoğulları, ss. 126-142, 7. Psikanaliz ve Sinema Üzerine, Nurçay Türkoğlu, ss. 143-156, 8. Sinemaya Feminist Müdahale: Laura Mulvey'de Psikanalitik Seyirciden Teknolojik Seyirciye, Nilüfer Timisi, ss. 157-182, 13. Sinemada Tür Kavramı ve Popüler Türleri Anlamak Üzere Bir Yol Haritası, Serpil Kırel, ss. 243- 286,16. Sinema İzleyicileri, Jostein Gripsrude, ss. 307-324.

 

Bataille, Georges (2014) Gözün Hikayesi, çev. Berna Serveryan, Ankara: Chiviyazıları Yayınevi.

   

SINAVLAR

Klasik yazılı bir ara sınav ve klasik yazılı bir final sınavı yapılacaktır.               

Ana Sayfa