Theaitetos Diyaloğu. Episteme Nedir, Ne Değildir?

SÖYLEŞİ: 8. Platon Okumaları  

Konuşmacı:

Dr. Öğr. Üyesi  Vedi TEMİZKAN

 

Tarih: 6 Aralık 2019 Cuma

Saat: 15:00 – 17:00

Yer: Ömer Köse Konferans Salonu,

DEÜ Tınaztepe Kampüsü, Edebiyat Fakültesi, B Blok.

 

Platon-Aristoteles Okumaları Söyleşiler Dizisi Koordinatörü, Prof. Dr. Metin BAL.

Video kaydını izlemek için tıklayınız lütfen: https://www.youtube.com/watch?v=QEFLumrhXdQ

 
 

Dr. Öğr. Üyesi Vedi TEMİZKAN

 

Video kaydını izlemek için tıklayınız lütfen: https://www.youtube.com/watch?v=QEFLumrhXdQ

 
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   

 

Video kaydını izlemek için tıklayınız lütfen: https://www.youtube.com/watch?v=QEFLumrhXdQ

   

 

Sn. Dr. Öğretim Üyesi Vedi Temizkan'ın 8'inci Platon Okumaları Söyleşisi[1] “Theaitetos Diyaloğu. Episteme Nedir, Ne Değildir?” Başlıklı Sunumu İçin Bir Açılış Konuşması. 6 Aralık 2019 Cuma.

Prof. Dr. Metin BAL

 

Saygıdeğer konuğumuz Sn. Vedi TEMİZKAN hocam, sayın meslektaşlarım, sevgili öğrencilerimiz, değerli katılımcılar. İlkini 5 Haziran 2015 yılında  gerçekleştirdiğimiz Platon - Aristoteles Okumaları Söyleşiler Dizisi Etkinliği’mizin 15’incisini, Güz dönemine özgü Platon Okumaları’nın ise 8’incisini  yapmak üzere tekrar biraraya geldik. Hoşgeldiniz! Saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

 

Bugün, Platon’un (MÖ. 427 - 347) Theitetos adlı diyaloğunu tartışacağız. Sokrates “düşünce”nin farkına, suçlandıktan (Euthyphyron) sonra vardı (Devlet, VI’da) ve Sokrates, o “çizgi”yi gördü. (Bölünmüş Çizgi Analojisi diyoruz onun adına.) Bu çizginin altını ve üstünü düşünürken, Sokrates’in bir taraf seçtiğini düşünüyoruz.

 

“Yine mi Platon!” diyeceksiniz. Elbette, çünkü Platon Sokrates’in gördüğü “çizgi”[2]yi, onu betimleyerek çekti. Cepheleri belirledi. Bunu, Sofist diyaloğunda “Tanrılar savaşı”, başka bir deyişle, kendi Grekçe’siyle “Gigantomakhia”[3] olarak adlandırdı. Bir taraf tutmasak bile çizginin altı ve üstüyle karşı karşıyayız. Karşı tarafta düşünce var, bu tarafta ise biz.

Düşünce, her zaman olduğu gibi bugün de, her şeyle saldırıyor. Dahası, düşündükçe, aynı şeyler dirilip tekrar saldırıya geçiyor. Öyle değil mi? Çağımızda düşünce, “hiçlik”le de saldırmıyor mu bize? İşte bu nedenle, düşünürler direnen kimseler değil mi? Bu muazzam direnişi izlediğimde, filozofları “filozof” yapan bir şey görüyorum. Bu şey onların ortak erdemi: “Cesaret.”

 

Filozoflar, odaklandıkları konuyu bir savaş alanına, bir cepheye dönüştürüyorlar. Bu kimseler arasında madalyayı, en büyük savaşçılar olarak kabul ettiğimiz Platon ve Aristoteles’e takıyoruz, çünkü onlar bir çok alanda savaş ilan ettiler. Düşünce öyle saldırıyor ki bu savaşta kim mağlup kim muzaffer, o da tartışmalı, çünkü düşünceler bizi öldürüyor ve bizi yeniden diriltip kendimize karşı savaştırıyor.

 

Dediğim gibi, filozoflara düşüncelerinde her şey saldırır fakat onlar sadece birkaç sorunu hedef alabilirler. Onların her şeye karşı kendilerini savunmaları maalesef mümkün olmamıştır. En azından onlar, hayatla başa çıkamamışlar, kendilerini düşünceye kaptırmışlar ve yenik düşmüşler çünkü ölmüşlerdir. Diğer taraftan, onlar, odaklandıkları konunun İncil’ini yazmışlardır. Onlara, işte bu nedenle “filozof” diyoruz.  

 

Dikkatinizi çekerim, onlara “filozof” diyen, kendileri değil biziz. Bu kimseleri, katkı yaptıkları, başa çıktıkları konu hakkında fark eden diğerleri olan bizler, “filozof” olarak adlandırıyor. Böyle yapmaya devam edelim, çünkü bir yazarın, filozof olmak için bizim yardımımıza, onun yaptığı katkının bizim tarafımızdan görülmesine ihtiyacı var. Kesinlikle daha çok filozof vardı, biz daha azını biliyor olmalıyız çünkü onların büyük kısmının katkılarını henüz göremedik. Başkalarının da katkılarını göremedikçe Platon ve Aristoteles’ten söz etmeye mahkumuz. Şimdilik bunun tadını çıkaralım.

 

Farkındayım, sizi mutsuz ettim. Tadı kaçırılmış bir etkinliğin beğenilmesi beklentisi, ruh çağırıcılık ve ölüyü diriltme ayinine dönüşecek. Amacım, filozoflar geri dönüşü olmayan bir yola çıktıkları için sonsuz bir matem seremonisi oluşturmak değil, sizi caydırmak ya da korkutarak güvenli, hijyenik bir konfor sağlamak değil.

 

Gelin, en iyisi kendimizi şöyle rahatlatalım: Övgü ya da yergide bulunmaktan kaçınalım, yalnızca şimdi tartışacağımız konu hakkında Platon’un yazdığını bir kez daha düşünmeye çalışalım.

 

Şimdi tekrar kendi hayatımıza dönelim. Bugün İzmir’de, Sokrates’in Atina’da diğerleriyle karşılaşıp konuştuğu gibi, yine aynı güneşin altında toplanmış durumdayız.

 

Sokrates Atina’lıydı ve Atinalıları iyi tanırdı, çünkü Sokrates’in söylediklerine dikkat ederseniz, o, daha konuşmaya başlamadan önce, konuşacağı kimselerin soyunu biliyor. Sokrates “Tanıyorum.” diyor “Sounionlu Euphronios’un oğlu”[4]dur o, “bize doğru gelenlerden ortadaki.”[5] Theaitetos’tur onun adı. Filozofların Yaşamları ve Öğretileri’ni yazmış olan Diogenes Laertios (MS 180 – MS 240) bunu Sokrates’ten öğrenmiş olmalı ki şöyle diyor: Nihilistlerin miladi takvimine göre MÖ 427 yılında, fakat doğrusu, Atinalılara göre, seksen sekizinci Olimpiyat’ta Thargelion ayının yedinci gününde doğan “Atinalı Platon, Ariston ile Periktione’nin – ya da Potone’nin – oğlu idi, ana tarafından soyu Solon’a dayanıyordu.” Solon ise babasının “Neleus” olduğunu söyler. Neleus’un babası ise “Poseidon”[6]dur.

 

Bugünkü konuşmacımız, Sn. Dr. öğretim üyesi Vedi TEMİZKAN’ı kısaca tanıtmak istiyorum: Sn. TEMİZKAN’ın Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne, 2008 yılında, sunduğu Yüksek Lisans tezinin başlığı: Kant’ta Ben Sorunu. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde, Prof. Dr. Zerrin KURTOĞLU ŞAHİN danışmanlığında hazırladığı Platon’un Felsefesinde Ruhun Doğası ve İşlevleri Üzerine Bir İnceleme başlıklı tezini 2015 yılında başarıyla savunarak “doktor” ünvanı aldı. Sn. TEMİZKAN, 2010-2013 yılları arasında, Tunceli’de bulunan Munzur Üniversitesi’nde araştırma görevliliği kadrosuna hak kazandı. Bu görevini Ege Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde çalışarak gerçekleştirdi. 2013-2014 yılları arasında Almanya’da Frankfurt Goethe Üniversitesi’nde felsefi çalışmalarını başarıyla sürdürdü. 2014-2016 yılları arasında Munzur Üniversitesi’ndeki görevine dönerek başarısını devam ettirdi. 2016’dan itibaren, Doktor Öğretim Üyesi olarak Munzur Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde çalışmalarına devam etmektedir. Bilimsel çalışmaları, başta Platon olmak üzere, Aristoteles, Kant ve Spinoza üzerine yoğunlaşmaktadır. Bunun dışında, bir çocuk babası olan Sn. TEMİZKAN’ın beğenisini, klasik dünya edebiyatının başyapıtlarından, Dostoyevski’nin Karamazov Kardeşler (1880) romanı kazanmıştır. Şimdi konuşmasını yapmak üzere Sn. Dr. Öğretim Üyesi Vedi TEMİZKAN’ı kürsüye davet ediyorum. Buyrun hocam…


[1] Theaitetos Diyaloğu. Episteme Nedir, Ne Değildir?, SÖYLEŞİ: 8. Platon Okumaları  

Konuşmacı: Dr. Öğr. Üyesi  Vedi TEMİZKAN. Tarih: 6 Aralık 2019 Cuma. Saat: 15:00 – 17:00. Yer: Ömer Köse Konferans Salonu, DEÜ Tınaztepe Kampüsü, Edebiyat Fakültesi, B Blok. Platon-Aristoteles Okumaları Söyleşiler Dizisi Koordinatörü, Prof. Dr. Metin BAL.

[2] Sokrates: “Şimdi iki ayrı uzunlukta, ortasından kesilmiş bir çizgi düşün. Bu iki parçadan biri görülen dünya, öteki de kavranan dünya olsun.” Prg. 509 d, s. 197. “Altıncı Kitap”, ss. 194-198. Platon (1988) Devlet, çev. Sabahattin Eyüboğlu ve M. Ali Cimcoz, İstanbul: Remzi Kitabevi.

[3] Yabancı: “Varolan üstüne [peri tes ousias] tartışma nedeniyle birbirlerine üstün gelmek için onlar, tam bir devler savaşı (Gigantomakhia) sergilerler.” Prg. 246a, s.132. Soykan, Ömer Naci (1991) Metin Okuma, Platon: Sofist, İstanbul: Ara Yayıncılık.

 

[4] Bu cümleyi Sokrates söylüyor. Prg. 144c. s. 20.  Platon (2016) Theaitetos, çev. Birdal Akar, Ankara: BilgeSu Yayıncılık.

[5] Bu cümleyi Theodoros söylüyor. Prg. 144c. s. 20. Platon (2016) Theaitetos, çev. Birdal Akar, Ankara: BilgeSu Yayıncılık.

[6] s. 131. Laertios, Diogenes (2010) Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri, çev. Candan Şentuna, İstanbul: YKY.

 

 

Video kaydını izlemek için tıklayınız lütfen: https://www.youtube.com/watch?v=QEFLumrhXdQ

   
 
 

Ana Sayfa

   
 

► Felsefe yapmaya Sokrates’in “öldürülme” olayından başlayabilirsiniz. Sokrates’in kendisine açılan davadan, Sokrates’in ölümle cezalandırılmasına, idam edilmesine kadar Sokrates’in başından geçen olaylarla ilgili olarak Platon’un yazmış olduğu 7 adet diyalog mevcuttur. Sokrates’i düşüncelerinizle öldürebilir misiniz? Sokrates’i nerede bulabilirsiniz? Bununla ilgili olarak şu kitapları okumalıyız: Sokrates’in kendisine neden dava açılmış olduğuyla ilgili olarak  Euthyphron diyaloğu. Sokrates’in mahkemede yargılanmadan önceki olayları anlatan Euthyphron’un bittiği noktadan devam eden Theaitetos diyaloğu. Theaitetos’un bittiği yerden devam eden Sofist diyaloğu. Sofist’in bittiği yerden devam eden Devlet Adamı diyaloğu. Devlet Adamı’nında sonra, Sokrates’in mahkemede davasının görülmesi ve Sokrates’in verdiği savunmayı anlatan Sokrates’in Savunması diyaloğu. Sokrates’in kendisine verilen ölüm cezasının infaz edileceği günü beklediği hapishane hücresindeki mahkumiyet olaylarını anlatan Kriton diyaloğu. Son olarak Sokrates’in idam olayını ve sonrasını anlatan Phaidon diyaloğu.

 

1-) Platon (2011) Euthyphron. Çev. Güvenç Şar. İstanbul: Kabalcı Yayınları.

►"Dindarlık ve Dinsizlik Üzerine Felsefi İlk Tartışma Olarak Platon’un Euthyphron Diyaloğu", Prof. Dr. Metin Bal XV. Dünya Felsefe Günü Hakkında Bir Söyleşi.Tarih: 18 Kasım 2016 Cuma, Saat: 10:30, Yer:  Edebiyat Fakültesi, B 360, Tınaztepe Kampüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca, İzmir. (Konferansın videosunu izlemek için tıklayınız lütfen.)

Tanrı Felsefeye Nasıl Girer? Sorusuna Cevaplar Olarak Platon’un Euthyphron Diyaloğu ve Heidegger’in Ontoteoloji Eleştirisi/ Plato's Euthyphro and Heidegger's Critique of Ontotheology as Answers to the Question of 'How Does God Enter into Philosophy', Prof. Dr. Metin Bal. Felsefi Düşün, Akademik Felsefe Dergisi. Sayı: 8. Yıl: Nisan 2017. İstanbul: Pinhan Yayıncılık. Dosya Konusu: Heidegger. Sayı Editörü: Kaan H. Ökten. Felsefi Düşün Akademik Felsefe Dergisi. ISSN: 2148-0958. The Philosopher's Index, Tübitak Ulakbim, EBSCO Humanities International Index veri tabanları tarafından taranmakta ve listelenmektedir. ss. 17-46.

 

2-) Platon (2016) Theaitetos, çev. Birdal Akar, Ankara: BilgeSu Yayıncılık.

SÖYLEŞİ: 8. Platon Okumaları: Theaitetos Diyaloğu. Episteme Nedir, Ne Değildir?,  Konuşmacı: Dr. Öğr. Üyesi  Vedi TEMİZKAN, Tarih: 6 Aralık 2019 Cuma, Saat: 15:00 – 17:00, Yer: Ömer Köse Konferans Salonu, DEÜ Tınaztepe Kampüsü, Edebiyat Fakültesi, B Blok. Platon-Aristoteles Okumaları Söyleşiler Dizisi Koordinatörü, Prof. Dr. Metin BAL.

 

3-) Plato (1921) Theaetetus & Sophist, tr. by H.N. Fowler, London: William Heinemann. The Loeb Classical Library. Heidegger, Martin (1997) Plato’s Sophist, tr.by. Richard Rojcewicz and André Schuwer, Bloomington and Indianapplis: Indiana University Press.

"Platon’un “Varlık” Görüşünde Sofist Diyaloğunun Yeri", Metin Bal.

Copleston, Frederick ( 1998) Felsefe Tarihi, Cilt I, Yunan ve Roman Felsefesi , Bölüm 1 b, Platon. Çev. Aziz Yardımlı, İdea Yayınevi. ss. 22-83. (Platon (1991) Sofist, çev. Ö.N.C., İstanbul: Ara Yayıncılık.)

 

4-) Platon (2018) Devlet Adamı, çev. Furkan Akderin, İstanbul: Say Yayınları.

 

5-) Platon (2019) Sokrates'in Savunması, çev. Ari Çokona, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

 

6-) Platon (2006) Kriton, Ödev Üzerine -Ahlaka Dair, çeviri ve yorum Filiz Öktem ve Candan Türkkan, İstanbul: Kabalcı Yayınevi. / Plato (1914) Euthyphro, Apology, Crito, Phaedo, Phaedrus, with an English translation by Harold North Fowler, introduction by W.R. Lamb, London: Harvard University Press.

"Otoriteyi Sorgulayan Bir Kimse Arayışında Sokrates. Platon’un Kriton Diyaloğu Üzerine", Prof. Dr. Metin Bal. ss. 131-144. ÖZNE, Felsefe Bilim ve Sanat Yazıları. Sayı: 24. Kitap-Bahar 2016: PLATON. ISBN: 9786059706643, sayfa sayısı: 576. Konya: Çizgi Kitabevi. Sayı editörü: Arş. Gör. Birdal Akar. The Philosopher's Index.

 

7-) Platon (2012) Phaidon, Ruh Üzerine. Çev. Nazile Kalaycı, İstanbul: Kabalcı Yayınları.

Platon ve Aristoteles Okumaları Söyleşiler Dizisi Platon Okumaları – III -  Konuşmacı öğretim üyesi: Prof. Dr. Nazile KALAYCI, Platon’un Phaidon Diyaloğu - Ruh Üzerine, Tarih: 4 Aralık 2015, Saat: 14:00 – 16:30, Yer: Ömer Köse Konferans Salonu, Fen Fakültesi, DEÜ Tınaztepe Yerleşkesi. Video: I. Bölüm için tıklayınız, Video: II. Bölüm için tıklayınız lütfen.

 
     
     
 

ANA SAYFA