SARTRE’IN DİYALEKTİK FELSEFESİNİN MARKSİST ESTETİK KURAMA KATKILARI

 

METİN BAL

Dokuz Eylül Üniversitesi,

Felsefe Bölümü

Doç. Dr.

E-posta: balmetin@gmail.com

 

Özet

 

Marksist felsefenin 21. yüzyıldaki önemli temsilcisi Fredric Jameson, Jean-Paul Sartre’ın Diyalektik Aklın Eleştirisi yapıtı için yazdığı “Önsöz”de, Sartre’ın diyalektik anlayışının diyalektik tarihine katkısının henüz hak ettiği ilgiyi görmemiş olduğu tezini öne sürer. Jameson’ın tezini hareket noktası olarak kabul eden bu çalışmamın amacı Sartre’ın diyalektik düşüncenin tarihine katkısının ne olduğunu açıklamak ve diyalektik hakkındaki bu yeni anlayışın genel olarak sanat felsefesine ve özel olarak da Marksist estetiğe katkılarını ortaya koymaya çalışmaktır.

 

Sartre’ın diyalektik felsefesinin diyalektik materyalizmden hareketle kurulduğunu göz önünde tutarak, önce, diyalektik materyalizmin kurucuları olan Karl Marx’ın (1844 Elyazmaları) ve Friedrich Engels’in (Anti-Dühring) yapıtlarına dayanarak onların “diyalektik”ten ne anladıkları ve “diyalektik” düşünce için belirledikleri kategorileri kısaca açıklayacağım. Ardından, Sartre’ın erken dönem yapıtı Varlık ve Hiçlik yapıtındaki “tasarı” (Fr. İng. projection, Alm. Entwurf) kavramının, onun Marx ve Engels etkisi altına girdiği sonraki dönemini oluşturan Diyalektik Aklın Eleştirisi yapıtındaki “praksis” kavramına nasıl dönüştürülmüş olduğunu açıklayacağım. Sonuç olarak Marx ve Engels’e göre insan varoluşuna özgü ayırt edici özelliğin “güzellik yasaları”na göre üretim, başka bir deyişle “sanatsal eylem” olduğu düşüncesinin Sartre tarafından özgürleştirici bir yazın ve sanat düşüncesine nasıl evrildiğini ortaya koymaya çalışacağım.

 

Anahtar Kelimeler: Diyalektik Materyalizm 1, Jean-Paul Sartre 2, Praksis 3, Estetik ve Sanat Felsefesi 4.

Alan Tanımı:  20. Yüzyıl Felsefesi  (Felsefe)

Sosyal Bilimler Araştırmaları Konferansı (SOSBİLKO)

Konferens Programı

27 Nisan 2013

İZMİR - Kuşadası

Sosyal Bilimler Araştırmaları Derneği (SOBİAD)

ANA SAYFA  
   
 

III. SOSYAL BİLİMLER ARAŞTIRMALARI KONFERANSI (SOSBİLKO)

Cumartesi, 27 Nisan 2013

Pine Bay Holiday Resort, Çamlimanı Mevkii Kuşadası, İzmir

Saat: 16:00 – 17:40, Oturum B2 Salon: 102

FELSEFE KONFERANSI

----Oturum Başkanı: Metin Bal, Dokuz Eylül Üniversitesi Felsefe Bölümü

1.   ----1- Emre Öztürk, Adıyaman Üniversitesi, “Hermeneutiğin Kaybolan Anlamı, Kapsamı  ve Fonksiyonu”

2.   ----2- Metin Bal, Dokuz Eylül Üniversitesi, “Sartre’ın Diyalektik Felsefesinin Marksist Estetik Kurama Katkıları”

3.   ----3- Burak Sayın, Adnan Menderes Üniversitesi, “Nietzsche’nin Yaşama Evet Sartre’ın Öze Hayır Diyen İnsanı”

4.   ----4- Cengiz İskender Özkan, Adnan Menderes Üniversitesi, “Postmodern Felsefe Sosyal Bilimler İçin Bir Epistemoloji ya da Ontoloji Sağlayabilir mi?”

5.   ----5- Vedat Çelebi, Nevşehir Üniversitesi, “Michel Foucault’da İktidar, Bilgi ve Özne İlişkisi”

6.   ----6- Emrah Akdeniz, Edebiyat Fakültesi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, “Platon’da Trajik Varoluşun Kökensiz Kökeni olarak Eros” 

 

ANA SAYFA

 

Ana Sayfa