"Political Language, Islam, and the al-Farabi Test", Oliver Leaman, Prof. Dr.,

tr. by Metin Bal, Associate Prof.

Conference: 23 November 2012, ADÜ, Department of Philosophy, Aydın, TURKEY. /

For Turkish translation of this speech click here please.

"Politika Dili, İslam ve Farabi Testi",

Oliver Leaman, Prof. Dr. Çev. Metin Bal, Doç. Dr.

Konferans: 23 Kasım 2012, Adnan Menderes Üniversitesi Atatürk Kongre Merkezi, Miletos Salonu, Saat: 14:30, Aydın, TÜRKİYE.

Leaman'ın bu konuşmasının Türkçe çevirisini okumak için tıklayınız lütfen.

İngilizce metinle birlikte Türkçe çevirisini karşılıklı olarak okumak için tıklayınız lütfen:  (flsf) Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 14, (Güz 2012)/Issue 14 (Fall 2012), ss. 159- 172.

Politika Dili, İslam ve Farabi Testi[1]

Oliver Leaman[2]

Çev. Metin Bal [3]

 

ÖZET

 

● İslami devlet, İslami mimari ve İslami ekonomi hakkındaki düşüncelerin bir kısmını ele alacağım ve bu düşüncelerin Farabi’nin tutarlılık testinde başarılı olmadıklarını öne süreceğim.

● Farabi’ye göre bütün peygamberler politikacıdır. .... ...

● İslami sanat, İslami eğitim, İslami etik vb. ifadeler, sanki belirli bir anlamları varmış gibi ortalıkta dolaşmaktadırlar. .. ...

Bir devleti İslami yapan nedir?

 

●  Arap Baharı’nın ilginç ve paradoksal özelliklerinden biri, değişimden yararlananlar çoğunlukla İslamcılarken sokaklarda hükümete karşı koyan değişim kuvvetlerinin ağırlıklı olarak seküler olmalarıdır. Batılı muhabirler buna şaşırdılar. .... ....

● “Cevap İslamdır !” popüler bir slogandır fakat aslında hiçbir anlamı yoktur. ... ...

 

    FARABI

( 872 Kazakistan /

14 Aralık 950-12 Ocak 951, Şam)

 

 

 

● Büyük cihad ise tinseldir, kişinin kendisine karşı mücadelesidir. Bu, kendi aşağı dürtülerimize, arzularımıza ve değersiz hırslarımıza karşı savaşmak dışsal bir kuvvete karşı koymaktan çok daha zor olduğu için doğru bir şekilde büyük cihad olarak adlandırılmıştır. Kendimize karşı mücadele ederken, düşünce ve eylemimizin bütün temelinin bencil olduğu ve çoğu zaman yanlış uygulandıkları ve kişisel-gelişimin uzun ve çetin bir yol olduğu gerçeğiyle karşılaşırız. ... ...

● Arap dünyasında sonuç olarak dinsel bir dönüşün gerçekleşmiş olmasına şaşırmamalıyız, çünkü isyanlara yol açan daha ilk olay din ile bağlantılıdır. Tunus’ta genç bir adam kendisini öldürdü. Bunun nedeninin bu kişinin ruhsatı olmaksızın meyve sattığı için bir polis memuru tarafından aşağılanması olduğu sanılıyor. .. ...

 

Bir binayı İslami yapan nedir?

 

Türkiye’de bir cami inşası furyası baş gösterdi. Bu camilerin en iyisi dahil çoğunun üslupları hayalgücünden yoksundur. Bunların büyük kısmı, çoğu zaman binanın patronunun kim olduğuna ve yerel topluluğun bağlı olduğu öğretiye bağlı olarak, bazen Selçuklu dönemine, bazen Sinan’ın kendisine, bazen daha fazla Arap bir özelliğe dönüp bakarak Türk camilerinin genel şablonlarını izlemeye çalışır.... ... ....

Dolakay’ın düşüncesi, yeni olandan korkan kimseleri kendi tasarılarının rotasını sonuna dek değilse de bir kısmını izleyecek kadar kışkırttı. Büyükçekmece binası ya da Parlamento kompleksi içindeki cami gibi gerçekten farklı bir cami çeşidi başarılı olmuştur çünkü geçmişe çok az ödün vermişlerdir ve kendilerine özgü terimlerle değerlendirilmeyi talep etmişlerdir. Bu binalar, geçmiş tarafından ele geçirilmeksizin geçmişe saygı duyan yollarda bugün nasıl bina inşa edileceği konusundaki tartışmaları çoğu zaman kaplayan nostaljiyi reddettiler. ... ... ...Kocatepe camisi Farabi testinde başarısız kalır. .. ... ....

Bir ekonomiyi İslami yapan nedir?

● .. ... çeşitli İslami minyatürlerin konusu Hatice’nin Muhammed’i ücret karşılığında çalıştırmasıdır. Bu minyatürler büyük ihtimalle onların ilk tanıştığı bağlamı tasvir eder. Muhammed’e onun kendi toplumundan epeyce karşı çıkış oldu. Bu karşı çıkışların çoğu, bu yeni ibadet biçiminin Mekke’ye yapılan hac ticaretinin kendi kontrollerinden çıkabileceği  endişesinden kaynaklanıyordu. ... ...

●  İslami yasa ya da şeriat, çoğu zaman riba’nın çevirisi olarak kabul edilen faizi, spekülasyon olarak çevirilen maysir’i ve onun belirsizlik ya da ghara ile olan bağlantısını eleştirir. ... ...

 

İslami ekonomi ve bir yaşam tarzı

 

Kuran tüketicileri ve üreticileri ne müsrif olmaya nede cimri olmaya teşvik eder, fakat onlara bu uçlar arasında bir denge kurmayı tavsiye eder. (25.67). ... ... ...

● İslam kendisini Hıristiyanlığın riyazetçiliği ve Yahudiliğin materyalizmi arasında, ortada bir yerde görür. ... ...Kuran işadamlarını, ve özellikle ticari amaçla seyahat edenleri Allah için savaşan kimselerle aynı yere koyar. (73.20). Kuran’ın başka yerlerinde, ticareti geliştirmek için kullanılan araçlar övülür. (35.12). ... ....

Arap dünyasındaki yeni Müslüman Kardeşler yönetimleri, Türkiye’deki AK Parti gibi, epey neoliberal ekonomik politikalar izliyorlar. Ancak, bir kesim insan bunun yanlış olduğunu ve Müslümanların yürürlükte olacak ekonomik sistemi nasıl gördükleriyle ilgili çok farklı bir şey olması gerektiğini düşünüyor. Ancak gerçekte olanlar bunun tersini gösteriyor.... .... .....

● Eğer İslami ekonomi böyleyse, onun ekonomi hakkındaki diğer yaklaşımlardan çok büyük bir farkı yoktur. Bu düşünce tekrar Farabi testinde başarısız kalır, çünkü İslami ekonomi hakkında bu iki görüş de bize dinin insan davranışlarını nasıl kuracağıyla ilgili tutarlı bir görüş sunmaz. ... .... ....

Farabi testi dinsel hakikatin açıklanmasında tutarlılık sağlamak amacıyla bir ölçüt kurmak için yararlıdır ve ... İslam hakkında geçerli olan bugünkü söylemde aşina olunan şeylerin çoğu ölçütün altına düşmektedirler. ... ... ...

... ... ....

... ... ...


[1]Bu yazı Oliver Leaman’ın ADÜ Felsefe Bölümü davetlisi olarak, 23 Kasım 2012’de Adnan Menderes Üniversitesi Atatürk Kongre Merkezi, Miletos Salonu, Saat: 14:30 Aydın’da verdiği konferans konuşmasının metnidir.

[2] Prof. Dr., Kentucky Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi.

[3] Doç. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi.

 
 
     

 

Yazının bütününü okumak için bkz.: "Politika Dili, İslam ve Farabi Testi" ("Political Language, Islam, and the al-Farabi Test"), Oliver Leaman,  felsefe profesörü, Kentucky Üniversitesi öğretim üyesi. çev. Metin Bal. İngilizce orjinal metinle birlikte Türkçe çevirisi karşılıklı olarak okumak için bkz. (flsf) Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 14, (Güz 2012)/Issue 14 (Fall 2012), ss. 159- 172.