DERSIN ADI

Sanat Eserlerinde Felsefe Sorunları / Felsefe Bölümü / Dersin Türü: Seçmeli / Tezsiz Yüksek Lisans Programı Dersi

DERSIN KODU

FEL 7004 /  Dersin Dönemi: (II. Dönem) Bahar Dönemi / Ulusal Kredi: 3    AKTS: 10  / For English Click Here

ÖGRETIM ÜYESİ

Doç. Dr. Metin BAL

YAZISMA ADRESI

Ana Sayfa

Felsefe Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi,

Edebiyat Fakültesi, Öğretim Üyeleri Binası,  Tınaztepe Yerleşkesi,

PK: 35370, Buca - İzmir, Türkiye. Tel: ++ 90 (232) 412 79 03  - dahili tel: 19411, Fax: ++ 90 (232) 453 90 93

E-Posta: balmetin@gmail.com , Web: www.metinbal.net

DERSIN AMACI

Edebiyat, sinema, tiyatro, müzik, resim, heykel, mimari, dans vb. sanat alanlarında temel önem taşıyan eserlerin felsefi olarak çözümlemesi yapılarak, bu yapıtlara ilişkin olarak ortaya çıkan felsefi problemler estetik ve sanat felsefesi kuramları yoluyla incelenecektir.

KAZANILAN BILGI

Sanat akımlarını derinden etkileyen Marx, Bloch, Lukács, Heidegger, Sartre, Adorno, Brecht, Benjamin, Marcuse gibi filozofların sanat bağlamında öne sürdükleri sorular ve cevaplandırma çabaları.

ÖGRETIM METODU

Görsel ve işitsel materyal ile desteklenmiş teorik anlatım.

ÖGRETME MATERYALI

İlgili filozofların ve eleştirmenlerin yapıtları ve ilgili sanat eserleri.

DERS PLANI VE IÇERIGI

Dersin Bu Dönemki Temel Konusu

Bu dersin temel yapıtı Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi'dir. Bununla eşzamanlı olarak Larry Shiner'ın Sanatın İcadı adlı kitabı izlenecektir. Dersi Alan öğrenci, kendi ilgi alanını oluşturmak ve derinleştirmek amacıyla, dersin temel konusunu, aşağıda kısmen listesi verilmiş olan yapıtlarla ilişkilendirebilecektir. İlk üç hafta Aristoteles'in Poietika yapıtı gözden geçirilerek genel olarak sanat yapıtı hakkındaki düşüncenin ilgili olduğu temel kavram ve sorunlar hatırlatılacaktır. Dördüncü haftadan itibaren Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi yapıtı, Heidegger'in Sanat Yapıtının Kökeni yapıtıyla karşılıklı olarak işlenecektir. Aşağıdaki konu ve okumalar ise haftalık üç saat olan dersimizin son saatinde tartışma konusu yapılacaktır. Şimdiden düşünce dolu keyifli dersler diliyorum.

     

HAFTA

KONU

Vize Sunum Tarihi / Öğrenci Adı / Konusu

 

For English Click Here

   

1

"Sokrates, Platon ve Eski Kavganın Bulunuşu", ss. 10-31.

Barfield, Raymond (2011) [Felsefe ve Şiir Sanatı Arasındaki Eski Kavga] The Ancient Quarrel Between Philosophy and Poetry, New York: Cambridge University Press.

   

2

"Şiire Karşı Felsefe":

“Philosophy Versus Poetry”, ss. 263-282. Bölüm 14. İçinde: Kaufmann, Walter (1980) From Shakespeare to Existentialism: An Original Study. Essays on Shakespeare and Goethe; Hegel and Kierkegaard; Nietzsche, Rilke, and Freud; Jaspers, Heidegger, and Toynbee. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.

   

3-4

ana sayfa

"Aristoteles, Şiir Sanatı ve Etik", ss. 32-51.

   

5

"Plotinus, Augustinus ve Tuhaf Tatlılık", ss. 52-85.

"Felsefi Dayanaklarıyla Ortaçağ'da Sanat", Metin Bal, felsefelogos dergisi, dosya konusu: Anarşizm, Yıl: 2015/3, Sayı: 58, İstanbul: Akademi Matbaacılık. ISSN: 1309-9175. (EBSCOhost ve The Philosopher's Index tarafından listelenmektedir), ss. 149-173.

“Augustinus’ta Zaman ve Yaratım”, Simo Knuuttila. Çev. Metin Bal, Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, 2012, 15 Şubat-15 Nisan, Sayı: 16, Yıl: 5,  ss. 67-73.

 
     

6

Estetik Deneyim ve Beğeni Yargısının Yaşamsal Önemi Bağlamında Edmund Burke'ün Yüce ve Güzel Kavramlarımızın Kaynağı Hakkında Felsefi Bir Soruşturma Yapıtı, Metin Bal.

 
     

7

"Vico'nun Yeni Bilim'i", ss. 125-147.

 
     

8

"Doğanın Dehası Üzerine Kant ve Öğrencileri", ss. 148-167.

 
 

"Hamann, Herder ve Schiller’in Estetik Bütüncülüğü", Daniel O. Dahlstrom, Çev. Metin Bal, Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, 2015, Sayı: 21, Yıl: 8. Dosya konusu: Ölüm, ss.

 

9

"Hegel'de Sanatın Sonu Ne Anlama Gelir?", Metin Bal. Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2007- I. Sayı, Maltepe Üniversitesi Yayınları, İstanbul. ss. 17-26.

 
 

For English Click Here

 

 

"Hegel'in Temel Kavramları", (Michael Inwood'un A Hegel Dictionary yapıtından) derleyen ve çeviren Metin Bal. Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, 2012, Sayı: 17, Yıl: 5. ss. 52-63.

Hegel’in ‘Sanat’, ‘Güzellik’ ve ‘Estetik’ Kavramları, Michael Inwood, Çev. Metin Bal, Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, Konu: Müzik, Sayı: 14 Yıl: 7, Mayıs/Haziran  2011, Ankara. ss. 17-19.

Sanatın Tarihinin Sonu mu? : The End of the History of Art?, Hans Belting, tr. by. Christopher S. Wood, Chicago: The University of Chicago Press, 1987.

a-)Sanatın Tasarımlanması Olarak Sanat Tarihi: Giorgio Vasari, Sanatçıların Yaşamı (1550)

b-)Vasari ve Hegel: Sanat Hakkındaki Tarih Yazıcılığının [historiography of art] Başlangıcı ve Sonu.

c-) Sanat Tarihçileri ve Avant-garde Sanatçılar.

EK YARDIMCI FAALİYETLER

Kısa vadeli faaliyetler:

1-) Düşünürün konuyla ilgili temel eserine hakimiyet amacıyla bir sunum.

2-) Konunun birincil ve ikincil eserleriyle ilgili arşiv çalışması.

3-) Düşünürle ilgili biyografik çalışma.

4-) Konunun birincil eserleriyle ilgili kronolojik liste çalışması.

5-) Konunun teknik terimleriyle ilgili haftalık periyodik sözlük çalışması.

6-) Felsefe Bölümü dışındaki bölüm hocalarına konuyla ilgili danışılarak görüş ve önerilerine başvurulması.

Uzun vadeli faaliyetler:

7-) Lingua franca (İngilizce) ile/ya da uzmanlık alanı dilinin edinilmesi

8-) Konuyla ilgili olarak felsefe tarihinde geriye ve ileriye dönük okumalar.

10

"Dilthey: Şiir Sanatı ve Metafizikten Kaçış", ss. 210-225.

11-12-13-14

"Nietzsche, Heidegger ve Şiirin Kurtarıcı Gücü", ss. 226-253.

 

"Nietzsche Dünyayı Neden Bir Sanat Yapıtı Olarak Değerlendirir?", Metin Bal, Özne, Felsefe ve Bilim Yazıları Dergisi, Dosya Konusu: Felsefi Bir Sorun Olarak İnanma, Güz 2014: 21.kitap. Konya: Çizgi Kitabevi, ss. 247-258.

 
 

"İmgelemin Işığında Heidegger'de Özgürlük ve Zaman", Elif Çırakman, Cogito, Sayı: 64, 2010. ss. 214-234.

 
 

"Heidegger'in Sanat Anlayışı", Zeynep Direk, Cogito, Sayı: 64, 2010. ss. 106-123.

 
  "Postmodernizmin Düşünce ve Sanat Dünyasında Tanımı", Metin Bal. Mavi Atlas, Gümüşhane Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Elektronik Dergisi, Sayı 4 (Bahar 2015), ss. 120-135.  
     

 

DERSTE YARARLANILACAK KAYNAKLAR:

 

ana sayfa

For English Click Here

 

1

Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi,

"Yargı Yetisinin Eleştirisi'nin Kant'ın Felsefesindeki Yeri", Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi Araştırma Dergisi, 2008. ss.74-92. (çevrimiçi okumak için tıklayınız)

"Kant'ın Temel Kavramları", (Howard Caygill’in A Kant Dictionary yapıtından) derleyen ve çeviren Metin Bal Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, 2012, Sayı: 17, Yıl: 5. ss. 68-82.

 

2

Shiner, Larry (2010) Sanatın İcadı, Bir Kültür Tarihi, Çev. İsmail Türkmen, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

 

3

Barfield, Raymond (2011) [Felsefe ve Şiir Sanatı Arasındaki Eski Kavga] The Ancient Quarrel Between Philosophy and Poetry, New York: Cambridge University Press.

 

4

Kaufmann, Walter (1980) From Shakespeare to Existentialism: An Original Study. Essays on Shakespeare and Goethe; Hegel and Kierkegaard; Nietzsche, Rilke, and Freud; Jaspers, Heidegger, and Toynbee. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.

 

5

Heidegger, Martin: Sanat Eserinin Kökeni (1936)

 

6

Benjamin: Pasajlar (1927-1940)

 

7

André Breton: Sürrealizmin İlk Manifestosu (1924)

 

8

Marcuse: Tek-Boyutlu İnsan (1964)

 

9

Derrida: Resimde Hakikat (1978)

 

10

Hegel: Tinin Görüngübilimi (1807)

 

13

Lukács, Georg  (1999) Estetik I, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

Lukács, Georg  (1992) Estetik II, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

Lukács, Georg (1988) Estetik III, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

Lukács, Georg (2014) Roman Kuramı, çev. Cem Soydemir, İstanbul: Metis Yayınları.

 

14

Goldman, Lucien (1980) Lukács and Heidegger, Toward a new philosophy,  tr. by William Q. Boelhower, London: Routledge & Kegan Paul.

 

15

Marcuse, Herbert (1997) Estetik Boyut, Sanatın Sürekliliği: Marxist Estetiğin Bir Eleştirisine Doğru, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınevi.

 

16

Marcuse, Herbert (2010) Tek-Boyutlu İnsan, İleri İşleyim Toplumunun İdeolojisi Üzerine İncelemeler, İstanbul: İdea Yayınevi.

 

17

Hyppolite, Jean: Marx ve Hegel Üzerine Çalışmalar (1955), çev. Doğan Barış Kılınç.

 

  Rancière, Jacques (2009) Aesthetics and Its Discontents, tr. by Steven Corcoran, Cambridge: Polity Press. “Lyotard and the Aesthetics of the Sublime: a Counter-reading of Kant”, ss. 88-131.  

18

Sartre: Bir Duygular Kuramı Üzerine Taslak (1939)

 

19

Sartre: İmgelem (1936)

 

20

Sartre: Diyalektik Aklın Eleştirisi (1960)

 

21

Sartre: Bir Yöntem Arayışı (1957)

 

22

Sartre: Bir Yöntem Arayışı (1957)

 
 

"Sartre'ın Diyalektik Felsefesinin Marksist Estetik Kurama Katkıları", Metin Bal.

 

23

Guy Ernest Debord: Seyir Toplumu (1967)

 

24

 

Ernest Mandel: Geç Kapitalizm (1972)

 

 

 

 

 

 

   

Ana Sayfa

For English Click Here

Ana Sayfa