DERSIN ADI

Estetik ve Sanat Felsefesi Problemleri (III. Dönem, Güz Dönemi)/ Derslerin başlangıç ve bitiş tarihleri: 18 Eylül 2017 - 22 Aralık 2017.

Doktora Programı Dersi / For English Click Here Please

DERSIN KODU

FEL 6031 / (IIII. Dönem) Güz Dönemi

DERSIN KREDISI

Ulusal Kredi: 3   AKTS: 8

BÖLÜM

Felsefe

ÖGRETIM ÜYESİ

Doç. Dr. Metin BAL

YAZISMA ADRESI

Felsefe Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi,

Edebiyat Fakültesi, Öğretim Üyeleri Binası, oda no: 328. Tınaztepe Yerleşkesi,

PK:35370, Buca - İzmir, Türkiye. Tel: ++ 90 (232) 412 79 03  - dahili tel: 19411, Fax: ++ 90 (232) 453 90 93

E-Posta: balmetin@gmail.com , Web: www.metinbal.net

Görüşme Gün ve Saatleri:  Pazartesi: 11:00 - 12:00 - Çarşamba: 13:30-14:30.

DERSIN AMACI

2017/18 güz döneminde Platon'un yapıtları incelenecektir.

KAZANILAN BILGI

Çağdaş felsefe ve sanat akımları arasındaki ilişkiler.

ÖGRETIM METODU

Teorik anlatıma dayalı ders.

ÖGRETME MATERYALI

İlgili filozofların ve eleştirmenlerin yapıtları ve ilgili sanat eserleri.

DERS PLANI VE IÇERIGI

HAFTA

KONU                                                 For English Click Here                                                                          

 

Giriş, ders konularını ve içeriklerini tanırım

 
     

I. Hafta

27 Eylül

Platon'un Mağara Alegorisi, "Aydınlıktan Kim Korkar? Platon'un "Hayattaki gerçek trajedi yetişkinlerin aydınlıktan korkmasıdır." Sözü Üzerine" (Platon'un Devlet kitabının VII. Bölüm'ündeki Mağara alegorisinin ontoloji, bilimler ve eğitim açısından bir yorumu), Metin Bal. Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 18, Yıl: 6. Mayıs-Haziran 2013, ss. 73-77.

 
     

2. Hafta

4 Ekim

Platon'un Hayatı, Eserleri

Platon'un Epistemolojisi ve Ontolojisi

 
     

3. Hafta

11 Ekim

Jameson, Fredric (2016) Jameson Jameson’ı Anlatıyor, Kültürel Marksizm Üzerine Söyleşiler. Yayına hazırlayan, Ian Buchanan, çev. Şeyda Öztürk, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Jameson, Fredric (2007)  Jameson on Jameson, Conversation on Cultural Marxism, editor: Ian Buchanan. Durham: Duke University Press.

 
     

4. Hafta

18 Ekim

Platon (2015) Phaidros ya da Güzellik Üzerine, çev. Birdal Akar, Ankara: Bilgesu Yay.

Platon (2007) Symposion, çev. Eyüp Çoraklı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

 
     

5. Hafta, 25 Ekim

Platon Okumaları VI.

KONFERANS

Konferans: Phaidros’ta İletişim ve Felsefi Yolculuk Arasındaki İlişki Üzerine, [On the Relationship between Communication and the Philosophical Journey in the Phaedrus], Prof. Dr. Claude MANGION, Tercümanlar: Öğretim Görevlisi Dr. Mehmet BÜYÜKTUNCAY – Araştırma Görevlisi M.A. Olcay ŞENER, 25 Ekim 2017 Çarşamba, Saat: 14:00-16:00, Ömer Köse Konferans Salonu, Fen Fakültesi, B Blok, DEÜ Tınaztepe Kampüsü, Buca, İZMİR

 

 

 

 

6. Hafta, 1 Kasım

VİZE SUNUMLARI, Phaidros diyaloğu üzerine.

 

 

 

 

7. Hafta, 8 Kasım

Sofist. Plato (1921) Theaetetus & Sophist, tr. by H.N. Fowler, London: William Heinemann. The Loeb Classical Library.

Heidegger, Martin (1997) Plato’s Sophist, tr.by. Richard Rojcewicz and André Schuwer, Bloomington and Indianapplis: Indiana University Press.

 

 

 

 

8. Hafta

15 Kasım

16. Dünya Felsefe Günü Adına Felsefi Bir Söyleşi için hazırlık:

Platon (2011) Lakhes, çev. Furkan Akderin, İstanbul: Say Yayınları. ss. 35-65.

Huxley, Aldous (2017) Cesur Yeni Dünya, çev. Ümit Tosun, sunuş: Margaret Atwood, sonsöz: David Bradshaw. İstanbul: İthaki Yayınları.

 

 

 

 

9. Hafta, 22 Kasım 2017

(16. Dünya Felsefe Günü Adına Felsefi Bir Söyleşi)

Söyleşi: Lakhes'te ve Cesur Yeni Dünya'da Yaşam Düzenini Değiştirmeye Cesaret / Caydırmaya Karşı Lakhes'te ve Cesur Yeni Dünya'da Cesaretlendirme, Konuşmacı: Metin Bal.

Platon (2011) Lakhes, çev. Furkan Akderin, İstanbul: Say Yayınları. ss. 35-65.

Huxley, Aldous (2017) Cesur Yeni Dünya, çev. Ümit Tosun, sunuş: Margaret Atwood, sonsöz: David Bradshaw. İstanbul: İthaki Yayınları.

 

 

 

 

10. Hafta

29 Kasım

"Platon’un Symposion’unda Eros Ya da Sokrates’in Bildiği Tek Şey Olan Aşk Üzerine" / "On Eros or Love, The Only Thing Socrates Knows in Plato’s Symposium", Metin Bal, Posseible Düşünme Dergisi/Journal of Thinking. Tarandığı indeks: Philosopher's Index. ISSN: 2147-1622, Haziran/Bahar - 2017, Cilt: 6, Sayı: 11. ss. 47-63.

 

 

 

 

11. Hafta, 6 Aralık

Tanrı Felsefeye Nasıl Girer? Sorusuna Cevaplar Olarak Platon’un Euthyphron Diyaloğu ve Heidegger’in Ontoteoloji Eleştirisi/ Plato's Euthyphro and Heidegger's Critique of Ontotheology as Answers to the Question of 'How Does God Enter into Philosophy', Metin Bal. Felsefi Düşün, Akademik Felsefe Dergisi. Sayı: 8. Yıl: Nisan 2017. İstanbul: Pinhan Yayıncılık. Dosya Konusu: Heidegger. Sayı Editörü: Kaan H. Ökten. Felsefi Düşün Akademik Felsefe Dergisi. ISSN: 2148-0958. The Philosopher's Index, Tübitak Ulakbim, EBSCO Humanities International Index veri tabanları tarafından taranmakta ve listelenmektedir. ss. 17-46.

 

 

 

 

12. Hafta, 13Aralık

Özgür Emrah GÜREL, Symposion diyaloğu

Platon, Phaidros diyaloğu

 

 

 

 

13. Hafta

20 Aralık

Burcu BAŞARAN, Timaios diyaloğu

Alper Bilgehan YARDIMCI: Theaitetos diyaloğu

Platon (2016)Theaitetos, çev. Birdal Akar, Ankara: Bilgesu Yayıncılık.

Plato (1921) Theaetetus & Sophist, tr. by H.N. Fowler, London: William Heinemann. The Loeb Classical Library.

 

 

 

 

14. Hafta, 27 Aralık

 

14. Hafta, 27 Aralık

Beril KARABUDAK, Kratylos diyaloğu.

 

Eylem YILDIZER, Menon diyaloğu.

 

     
 

"Otoriteyi Sorgulayan Bir Kimse Arayışında Sokrates. Platon’un Kriton Diyaloğu Üzerine", Metin Bal. ss. 131-144. ÖZNE, Felsefe Bilim ve Sanat Yazıları. Sayı: 24. Kitap-Bahar 2016: PLATON. ISBN: 9786059706643, sayfa sayısı: 576. Konya: Çizgi Kitabevi. Sayı editörü: Arş. Gör. Birdal Akar. The Philosopher's Index.

 
 

***      ***     ***     ***     ***     ***

 
     
 

Dersin 2016 yılı güz dönemi konusu: Bu dersimizde Yirminci Yüzyılda geleneksel formlara karşı çıkan ve kendilerine özgü geliştirdikleri düşüncelerle zamanın düşünürlerini etkilemiş olan impresyonizm, formalizm, ekspresyonizm, sürrealizm, kübizm, futurizm ve konstruktuvizm gibi sanat akımlarının temel argümanları felsefi bakımdan incelenecektir. Üzerinde yoğunlaşılacak konu 20. yy.'da ortaya çıkan ve 21. yy.'da gelişimini sürdüren "postmodernizm"dir. Fredric Jameson'ın yapıtları yoluyla "postmodernizm" anlaşılmaya çalışılacaktır. Üzerinde durulacak yapıt Jameson'ın Postmodernizm Ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı adlı kitabıdır.

 

Ders kitabı: 1-) Jameson, Fredric (2011) Postmodernizm Ya Da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı, çev. Nuri Plümer ve Abdülkadir Gölcü, İstanbul: Nirengi Kitap.

1. ve 2. Bölümler: Kültür ve İdeoloji. ss. 29-115. 3. ve 4. Bölümler: Video ve Mimari. ss. 119-193.

5. ve 6. Bölümler: Tümceler ve Uzam. ss. 197-258. 7. Bölüm: Kuram. ss. 261-353.

8. ve 9. Bölümler: Ekonomi ve Film. ss. 357-404. Sonuç: İkincil Bakışlar. ss. 407-554.

 
     
 

2-)  1. ve 2. Bölümler: Kültür ve İdeoloji. ss. 29-115.

 

1. Ek malzeme: "Çağdaş Dünyada İki kültür Kültürsüzlüğünü Aşmak", Metin Bal, ETHOS: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, July/Temmuz 2015, 8(2) ss. 49-86, ISSN 1309-1328. DOAJ: Directory of Open Access Journals, EBSCOhost,  ISSN 1309-1328.

2. Ek malzeme: "Çağdaş Düşüncenin Bir Haritasını Çıkarmaya Yönelik Bir Girişim Ya da Foucault'nun "Özneler ne pahasına kendi kendilerinin hakikati hakkında konuşabilirler?" Sorusu", Metin Bal.

3. Ek malzeme: "Terry Eagleton'ın Kültür ve Tanrı'nın Ölümü Yapıtı Üzerine Eleştirel Bir Yorum", Metin Bal.

 
     

 

 

3-)  1. ve 2. Bölümler: Kültür ve İdeoloji. ss. 29-115.

 

 

 

 

 

4-) 3. ve 4. Bölümler: Video ve Mimari. ss. 119-193.

 
     
 

5-) 3. ve 4. Bölümler: Video ve Mimari. ss. 119-193.

 

 

 

 

 

6-) 5. ve 6. Bölümler: Tümceler ve Uzam. ss. 197-258.

 

 

 

 

 

9-) 7. Bölüm: Kuram. ss. 261-353.

 

 

 

 

 

10-)  7. Bölüm: Kuram. ss. 261-353.

 

 

 

 

 

11-) 8. ve 9. Bölümler: Ekonomi ve Film. ss. 357-404.

 
 

 

 

 

12-) 8. ve 9. Bölümler: Ekonomi ve Film. ss. 357-404.

 

 

 

 

 

13-) Sonuç: İkincil Bakışlar. ss. 407-554.

 

 

 

 

 

14-) Sonuç: İkincil Bakışlar. ss. 407-554.

 

 

 

 

 

 

 

 

EK YARDIMCI FAALİYETLER

Kısa vadeli faaliyetler:

1-) Düşünürün konuyla ilgili temel eserine hakimiyet amacıyla bir sunum.

2-) Konunun birincil ve ikincil eserleriyle ilgili arşiv çalışması.

3-) Düşünürle ilgili biyografik çalışma.

4-) Konunun birincil eserleriyle ilgili kronolojik liste çalışması.

5-) Konunun teknik terimleriyle ilgili haftalık periyodik sözlük çalışması.

6-) Felsefe Bölümü dışındaki bölüm hocalarına konuyla ilgili danışılarak görüş ve önerilerine başvurulması.

Uzun vadeli faaliyetler:

7-) Lingua franca (İngilizce) ya da uzmanlık alanı dilinin edinilmesi

8-) Konuyla ilgili olarak felsefe tarihinde geriye ve ileriye dönük okumalar.

 
     
 

"Modernizm, Derinlik Modelleri ve Sanat", Metin Bal. 11 Ağustos 2017, Saat: 15:00-17:00. DEÜ Tınaztepe Kampüsü Öğretim Üyeleri Binası, Felsefe Bölümü, Oda no: 328. (Video kaydı için tıklayınız lütfen.)

 
 

Biçimciliğin ostranenie [yabancılaştırma] kavramı.

 
     
 

Lukács, Georg  (1999) Estetik I, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

Lukács, Georg  (1992) Estetik II, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

Lukács, Georg (1988) Estetik III, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

 

 

“Tarihsel Materyalizm”in ve “Diyalektik Materyalizm”in Felsefe Tarihindeki Yeri ve Önemi, Metin Bal.

Yararlanılacak temel yapıtlar:

Marx, Karl (with Friedrich Engels) (1998) The German Ideology, including Theses on Feuerbach and Introduction to the Critique of Political Economy, New York: Prometheus Books.

Marx, Karl & Engels, Friedrich (2013) Alman İdeolojisi, çev. Tonguç Ok ve Olcay Geridönmez, İstanbul: Evrensel Basım Yayın.

Marx, Karl (2011) Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, çev. Sevim Belli, Ankara: Sol Yayınları.

 
 

Lukács Roman Kuramı (1914-15)

 

 

Daniel Bell Post-endüstriyel Toplumun Gelişi (1973)

 

 

J. G. Ballard’ın Zamanın Sesleri (1985)

 
 

Alfred Jarry: Patafizikçi Dr. Faustroll’un Başarıları ve Düşünceleri (1911)

 

 

Adorno, Estetik Kuramı (1970)

 

 

Benjamin, “Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı”.

Benjamin, Walter (2010) Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit, Berlin: Suhrkamp Verlag.

 
 

Benjamin'in bu yazısının çevirmen Ahmet Cemal bey tarafından çevrilmiş Türkçe'deki hali felsefi teknik terimler konusunda dikkat ve özenden yoksundur. Bu nedenle ders esnasında metnin Almanca orijinali okunacaktır. Ahmet Cemal beyin en belirgin ve son derece hatalı çevirisinden birine örnek cümle şudur: “Orjinalin şimdi ve burada’lığı, o yapıtın asliliği kavramını oluşturur.” [“Das Hier und Jetzt des Originals macht den Begriff seiner Echtheit aus.”] (Benjamin, 2010: 13) [Ahmet Cemal bu cümleyi yanlış şekilde şöyle çevirmiştir: “Özgün yapıtın şimdi ve burada’lığı, o yapıtın hakikiliği kavramını oluşturur.” (Benjamin, 2004: 54)]

 
 

"Benjamin ve "Sanat" Kavramında Gerçekleşen Değişim", Metin Bal.

 

 

Jameson, Fredric:  Jeopolitik Estetik: Dünya Sistemi İçinde Sinema ve Uzam (1992)

 

 

Rancière, Jacques (2009) Aesthetics and Its Discontents, tr. by Steven Corcoran, Cambridge: Polity Press. “Lyotard and the Aesthetics of the Sublime: a Counter-reading of Kant”, ss. 88-131.

 
 

Marcuse: Estetik Boyut (1978)

 
 

Foucault Cinselliğin Tarihi (1976-1984)

 
 

Brecht: Tiyatro İçin Küçük Organon (1948)

 
 

"Bertolt Brecht’in Epik Tiyatro Kuramının Felsefi Bir Yorumu", Metin Bal, Baykuş Felsefe Yazıları Dergisi, Devrim ve Felsefe sayısı, Yıl: 2009, Sayı: 4. Alef Yayınları, İstanbul. ss. 127 - 147.

 
 

Bu derse ön hazırlık yapmak için gözden geçirilmesini önerdiğim konular için lütfen buraya tıklayınız.

 

DERSIN VERILMESINDE YARARLANILACAK KAYNAKLAR

 

"Felsefi Bir Konuda Etkili Sunum Nasıl Hazırlanır ve Gerçekleştirilir?", Metin Bal. ss. 317-324. ÖZNE Felsefe, Bilim ve Sanat Yazıları, 23. Kitap-Güz 2015 Tarihe Felsefeyle Bakmak, The Philosopher's Index tarafından listelenmektedir. Bu sayının editörü: Prof. Dr. Doğan ÖZLEM, ISBN: 978-605-9706-18-6. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları. Baskı tarihi: Ocak 2016.

 

"Felsefi Dayanaklarıyla Ortaçağ'da Sanat", Metin Bal, felsefelogos dergisi, dosya konusu: Anarşizm, Yıl: 2015/3, Sayı: 58, İstanbul: Akademi Matbaacılık. ISSN: 1309-9175. (EBSCOhost ve The Philosopher's Index tarafından listelenmektedir), ss. 149-173.

 

Estetik Deneyim ve Beğeni Yargısının Yaşamsal Önemi Bağlamında Edmund Burke'ün Yüce ve Güzel Kavramlarımızın Kaynağı Hakkında Felsefi Bir Soruşturma Yapıtı, Metin Bal.

 

"Estetik ve Yargı", Metin Bal. Makalenin içeriği: I. Estetik Deneyim ve Beğeni Yargısı ile İlgili Felsefe Bir Soruşturmaya Hazırlık, II. Sanatın Ruhun Derinliklerini Düzenleyen Rolünün Platon Tarafından Keşfi (Devlet'in IV. Kitabının Bir Yorumu), III. Estetik Deneyimi ve "Beğeni Yargısı"nı Ortaya Çıkaran Kaynaklar, IV. Edmund Burke ve "Beğeni Yargısı" Araştırmasının Felsefi Başlangıcı, V. Kant'a Göre Estetik ve Beğeni Yargısı. Bu yazı için bkz. Yargı, Editörler: Kurtul Gülenç & Özlem Duva, ss. yayınlanacak.

 

"Hamann, Herder ve Schiller’in Estetik Bütüncülüğü", Daniel O. Dahlstrom, Çev. Metin Bal, Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, 2015, Sayı: 21, Yıl: 8. Dosya konusu: Ölüm, ss. 56-65.

 

"Nietzsche Dünyayı Neden Bir Sanat Yapıtı Olarak Değerlendirir?", Metin Bal, Özne, Felsefe ve Bilim Yazıları Dergisi, Dosya Konusu: Felsefi Bir Sorun Olarak İnanma, Güz 2014: 21.kitap. Konya: Çizgi Kitabevi, ss. 247-258.

 

"Geleneksel Estetik Anlayışın Bir Eleştirisi Olarak Adorno'nun Estetik Teorisi", Metin Bal.

 

 "Heidegger’in "estetik"i reddi ve sanat anlayışı. Heidegger üstündeki Van Gogh, Cezanne, Klee ve Rilke etkisi". Metin Bal.

"Heidegger’in “Düşünmek Ne Demektir?” Sorusuyla Henüz Düşünmeyen Tavşan’dan Yeni Bir Düşünmeye Başlangıç Yapan Kirpi’ye", Metin Bal.  Doğu Batı Düşünce Dergisi.  Sayı: 71. Nisan 2015,Dosya konusu “Mit ve Masallar”, Ankara: Doğu Batı Yayınları, ss. 199-217.

 

 Jameson: Modernist ve postmodern sanat, Metin Bal.

 

"Bertolt Brecht’in Epik Tiyatro Kuramının Felsefi Bir Yorumu", Metin Bal, Baykuş Felsefe Yazıları Dergisi, Devrim ve Felsefe sayısı, Yıl: 2009, Sayı: 4. Alef Yayınları, İstanbul. ss. 127 - 147.

 

"Sartre'ın Marksist Estetik Kurama Katkıları ve Marksist Bir Sanat Yapıtı Olarak Seremoni Filmi", Metin Bal, Bu konfrerans metni editörlüğünü yapmış olduğum felsefelogos dergisinin dosya konusu “Marksist Estetik” olan 59’uncu sayısında yayımlanmıştır. Bu yazı için bkz.:  felsefelogos/Marksist Estetik, Yıl: 19, sayı: 59, Sayı editörü: Metin Bal, 2015, İstanbul: Akademi Matbaacılık. ISSN: 1309-9175. ss. 95-111.

"Sartre’s Conception of Art Grounded on Humanist Existentialism and Phenomenological Ontology", Co-author: Sema Sökmen,  The International Journal of Social Sciences and Humanity Studies, Vol 4 No 1 - 2: 2012, pp. 249-258, http://www.sobiad.org/eJOURNALS/journal_IJSS/archives.htm, ISSN: 1309-8063 (Online)

"Fenomenolojik Ontoloji Temelinde Jean-Paul Sartre'ın Sanat Anlayışı" (Jean-Paul Sartre's Conception of Art Based on the Phenomenological Ontology), Hazırlayan: Sema SÖKMEN, Tez Danışmanı: Metin BAL, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Anabilim Dalı, Aydın-2013. 182 sayfa.

 

"A New Conception of the Work of Art in Schelling's Consummate Philosophy", Metin Bal.

 

"Hegel'de 'Sanatın Sonu' Ne Anlama Gelir?",  Metin Bal.

 

 
     

ana sayfa

For English Click Here